Bunt Mas Jose Ortegi y Gasseta to wybitna praca naukowa będąca jednocześnie swobodnie napisanym, nietrudnym w
odbiorze zbiorem esejów. Można powiedzieć (za prof. Jerzym Szackim), że autor korzystając z dość swobodnej formy wypowiedzi - eseju - używa częściej aforyzmu niż tezy, ilustracji zamiast dowodu oraz efektownego porównania zamiast argumentacji. Książka ta uznawana jest za jedno z najwybitniejszych dzieł pierwszej połowy XXw. Tezy i opinie w niej zaprezentowane są tematem dyskusji do dziś. Wielu socjologów i publicystów cytuje je opisując dzisiejszą rzeczywistość.
Gasset w 15 rozdziałach analizuje ówczesny jemu system społeczny krajów europejskich, problemy z dziedziny stosunków międzynarodowych (koncentruje się na roli Europy Zachodniej w kształtowaniu ładu światowego, mówi o rozwoju społeczeństw XIXwiecznych, postępie technicznym i jego wpływie na rozwój ludzkości. Tematyka jego pracy jest jak widać bardzo obszerna.
Autor porusza w swoich rozważaniach temat hiperdemokracji. Według niego hiperdemokracja to system społeczno-polityczny, w którym władza jest legitymizowana przez masy. Jest to z jednej strony system porządany (w takiej formie jak klasyczna demokracja), ponieważ jest wolą ludu. Z drugiej strony jest to system, w którym władza jest wybierana dzięki populizmowi i demagogii. Dzięki takiemu stanowi rzeczy władzy nie sprawują fachowcy, specjaliści od rządzenia, ludzie szlachetni, ludzie z misją, lecz konformiści i oportuniści. Jest to system, w którym poziom (we wszelkich dziedzinach życia) jest zaniżany do poziomu masy. Masa (nie należy jej mylić z masą robotniczą) z kolei jest zbiorowiskiem ludzi bez ambicji, nie zastanawiających się nad swoim życiem, nie wyznaczających sobie celu, nie czujących zobowiązań wobec ogółu ludzkości. Masa to ludzie, którzy nie chcą piąć się do góry, więc chcą wszystkim narzucić swój własny, niski poziom.
Gasset jest myślicielem o podejściu egalitarnym. Nie wprowadza on jednak podziału na arystokrację, ludzi nauki, burżuazję oraz masy robotnicze, masy ludzi niewykształconych i nieszlachetnie urodzonych. Według niego szlachetność, a zatem wyodrębnienie z masy, nie jest bezpośrednio zależna od pozycji społecznej. To czy należy się do masy zależy od tego, na ile jednostka jest zapatrzona w siebie, na ile jest arogancka i ignorancka wobec pozostałych, na ile jest nietolerancyjna i dekadencka. Może to być zatem zarówno szlachcic, profesor nauk fizycznych, robotnik, czy inwestor giełdowy.
Jose Ortega y Gasset w swojej pracy porusza wiele ciekawych problemów. Nie trzeba być studentem socjologii, aby zainteresować się jego dziełem. Oczywiście można polemizować z jego teoriami i sądami, jednak nie dyskredytuje go jako wybitnego i nowatorskiego socjologa.