Tradycje etyki Prawniczej Najszersze i najbardziej
oddziaływujące (tradycje najbardziej żywotne)
I.
Etyka francuskich adwokatów /FRA/ - niezależność + cnota
II.
Etyka amerykańska adwokatów /USA/ - lojalność + obowiązek
III.
Etyka niemieckich adwokatów /GER/ - role społeczne + posłuszeństwo
I.
Najstarszy model /FRA/, okolice XVII wieku (szczyt rozwoju), charakterystyczne otoczenie, ramy absolutyzmu, rzeczywistość sprzed Wielkiej Kodyfikacji
Całkowita niezależność – od państwa /FRA/ (zakaz pracy na stanowiskach państwowych podczas wykonywania zawodu), sędziowie oraz prokuratorzy postrzegani inaczej, jako tak zwani „urzędnicy państwowi”.
Całkowita niezależność – od własnych klientów /FRA/, sam sobie wybiera klienta (zwyciężyć ma sprawa, sprawiedliwość), powinien brać pod uwagę moralną ocenę sprawy (a nie spodziewane honorarium czy procent szans na wygraną).
Adwokat – „pierwszy sędzia klienta”
Nie jest związany żadnymi poleceniami klienta
Tajemnica Zawodowa – powinien zachować wszelkie tajemnice, których (o których) dowiedział się podczas prowadzenia sprawy
Jeśli adwokat dowiedział się czegoś od innego adwokata nie mówi tego swojemu klientowi
Niezależność Adwokacka – indywidualna praktyka, cnoty prawnicze: godność, sumienność, uczciwość, honor, lojalność, delikatność, powściągliwość, uprzejmość, bezinteresowność, takt
Adwokaci jako elita elit
II.
Stany Zjednoczone /USA/ Zupełnie inna rzeczywistość
Szybki rozwój gospodarki kapitalistycznej + specyficzny system prawny
Środowisko o wiele bardziej zintegrowane niż te we Francji
Jedna wielka grupa „lawyers” – doradzanie, prowadzenie spraw, szeroka reprezentatywność, jeden samorząd zawodowy
Brak ostrego przeciwstawienia między służbą publiczną a adwokatami
Lojalność wobec klientów
Wojna secesyjna – prawnicy zaangażowali się w rozwój gospodarczy państwa (reprezentowanie wielkich podmiotów gospodarczych), kosztem dużych ofiar społecznych, nierówności
Koncentracja na lojalność wobec klienta, wykluczanie dominacji prawnika nad klientem, klient decyduje
Model reprezentacji „wynajętej spluwy” („Hired Gun”), reprezentacja w sposób gorliwy, „nad reprezentacja klientów”
Ruch na rzecz regulacji, ograniczenie zakazu lojalności, wyznaczenie jak najbardziej ścisłych obowiązków i reguł (1983 – amerykański kodeks etyki zawodowej ponad 120 stron, kilkukrotnie nowelizowany, polski kodeks około 70 paragrafów).
1887 – Alabama
Johns
1908 – pierwszy kodeks
„ruchomość reguł”
Tajemnica zawodowa, konflikt interesów
III.
Niemcy /GER/ Najmłodsza i najbardziej burzliwa, „dramatyczna historia”
Posłuszeństwo zawodowe – przyczyny – fakty historyczne
Niemiecki wymiar sprawiedliwości – walka z biurokracją – „usuwanie nieudaczników z biurokratyzacji, przesuwanie ich do wymiaru sprawiedliwości”
Cesarz Wilhelm
Nieustanne przemiany polityczne
Inna „rzeczywistość ustrojowa” (ciągłe zmiany konstytucji)
„brutalna egzekucja”, „rozliczenia”
„kryzysy prawne” – „JuristenKrises” – stawianie prawników przed wielkim dylematami moralnymi
Podporządkowanie się władzom politycznym
„Passywizm” – ograniczenie do wykonywania w prawidłowy sposób swojej rolo społecznej, zawodowej, nie wykraczać poza nią
Tylko i wyłącznie odkrywanie i urzeczywistnianie
Wpływ państwa, kodeksy etyki zawodowej, egzaminy państwowe