Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Strona główna Shvoong>Nauki Społeczne>Nauki Polityczne>Europejska Strategia Bezpieczeństwa

Europejska Strategia Bezpieczeństwa

artykułu Streszczenie   według:Joanka13     Autor : Roman Kuźniar
ª
 
Roman Kuźniar, Europejska Strategia Bezpieczeństwa, “Polska w Europie” 2004, nr 2, s. 9-28. W okresie epoki nowożytnej Europa była w dość komfortowej sytuacji, ponieważ nikt jej militarnie nie zagrażał (nawet Rosja), a krwawe konflikty wewnętrzne bezpośrednio nie zagrażały interesom Starego Kontynentu. Dopiero pierwsza i druga wojna światowa spowodowały drastyczne zmiany w środowisku międzynarodowym. Po 1945 roku Europa, zniszczona i wykrwawiona, podzieliła się na dwa bloki. Początkowo kraje Europy Zachodniej same próbowały stworzyć system bezpieczeństwa (Pakt Brukselski), ale szybko okazało się, że tylko Stany Zjednoczone mogły uratować kraje zachodnioeuropejskie przed dominacją Związku Radzieckiego. W efekcie 4 marca 1949 roku został zawarty Traktat Północnoatlantycki. Ale wbrew powszechnemu przekonaniu nie gwarantował on natychmiastowej pomocy zagrożonemu państwu – pozwala on na swobodę wyboru czasu i sposobu reakcji. Europejczycy spróbowali ponownie zaangażować się w budowę własnego systemu bezpieczeństwa (Europejska Wspólnota Obronna), ale już wynegocjowany traktat został odrzucony przez Francję w 1954 roku. W związku z tym w tym samym roku utworzono Unię Zachodnioeuropejską (UZE) oraz włączono do NATO RFN, co na kilkadziesiąt lat uzależniło bezpieczeństwo zachodu Europy od NATO i USA. W efekcie Europa podporządkowała się Stanom Zjednoczonym w kwestiach militarnych, koncentrując się na gospodarce. Sytuacja zmieniła się pod koniec lat osiemdziesiątych, wraz ze słabnięciem zagrożenia ze strony bloku komunistycznego – Unia Zachodnioeuropejska odrodziła się, a w 1987 roku przyjęto “Platformę europejskich interesów w dziedzinie bezpieczeństwa”. Po zakończeniu zimnej wojny sprawy bezpieczeństwa i obrony stały się już nawet częścią integracji Europy – drugim filarem UE stała się Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa. Przełomowe znaczenie miała tzw. deklaracja petersberska z 1992 roku dzięki której UZE uzyskała zdolność, na razie polityczną, do stosowania środków zapobiegania konfliktom oraz opanowywania sytuacji kryzysowych. Doprowadziło to do zaniepokojenia w Waszyngtonie i stało się przedmiotem różnic we wspólnocie atlantyckiej. Koncepcją, która miała zaspokoić aspiracje Europy miała być Europejska Tożsamość Bezpieczeństwa i Obrony, która miała wzmocnić “europejski filar” w NATO, jednak pozostało to tylko ideą, mimo że próbowano stworzyć materialny łącznik między UZE a NATO w postaci Połączonych Sił Wielonarodowych do Zadań Specjalnych. Przyspieszenie rozwoju europejskiej polityki bezpieczeństwa miało związek z wojną w byłej Jugosławii. Wykazała ona bezradność UE, UZE i OBWE oraz niechęć angażowania się USA w bezpośrednie zaangażowanie swoich żołnierzy w operacjach lądowych. Brytyjczycy, wspierani przez Francuzów, zaproponowali w 1998 roku wyposażenie UE w “zdolności obronne”, ale już nie pod auspicjami NATO ale UE (deklaracja Saint-Malo). Dalej sprawy toczyły się szybko, jak na Unię. W czerwcu 1999 roku pojawiła się Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obrony, później sprecyzowano podstawy prawno-międzynarodowe operacji wojskowych, utworzono Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa, Komitet Wojskowy oraz Sztab Wojskowy UE. Zdecydowano o organizacji europejskich sił reagowania kryzysowego, ale mimo licznych deklaracji poparcia proces powstawania przedłużał się z powodu konieczności unifikacji sprzętu i procedur. Ale nie obyło się bez wątpliwości i sporów. Większość państw była niechętna ponoszeniu dodatkowych wydatków. W UE są państwa należące do NATO, ale także nie będące jego członkiem; takie które całkowicie zdają się na Sojusz i takie, które chcą oparcia obrony na Europie.
Część państw chce widzieć armię europejską jako swoisty kontyngent ekspedycyjny, część jako wzmocnioną jednostkę “czerwonego krzyża”. Poważną przeszkodą są oczywiście Stany Zjednoczone i istnienie NATO. USA przeciwstawiały się temu kierunkowi europejskiej polityki, a gdy nie potrafiły go powstrzymać, wszelkimi sposobami starały się poddać ten proces kontroli NATO. W jakich okolicznościach UE może podejmować decyzje o akcjach zbrojnych. Zdaniem profesora Kuźniara może to nastąpić w 4 przypadkach: 1. zapobieganie konfliktom w ramach rozwiązywania kryzysów (np. Macedonia); 2. wymuszanie pokoju z koniecznością użycia siły (np. Kosowo); 3. stabilizacja po konflikcie; 4. klasyczne interwencje humanitarne lub ratownicze. Największe doświadczenie w Europie mają w tym względzie dwa państwa: Wielka Brytania i Francja. Jeśli chodzi o doświadczenia wielostronne to można wskazać na operację o charakterze policyjnym “Alba” w Albanii po załamaniu się instytucji państwowych Albanii w 1997 roku, czy operację “Amber Fox” w Macedonii (2003). Nie doszło do przejęcia odpowiedzialności za pokój i stabilność w Bośni i Hercegowinie (sprzeciw USA), za to siły europejskie (głównie francuskie i angielskie) zaprowadziły spokój w Kongo w 2003 roku. Efektem było przygotowanie Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa, która została przyjęta 12 grudnia 2003 roku. W części analizującej sytuację na świecie, jako główne źródła zagrożeń wskazane są ubóstwo i niedorozwój oraz konflikty z nimi związane. Jednak najważniejsze jest po raz pierwszy zdefiniowanie w dokumencie unijnym zagrożeń dla samej Europy: 1. terroryzm, 2. proliferacja broni masowego rażenia, 3. konflikty regionalne (ale nie w Europie), 4. upadek lub rozkład państw i 5. przestępczość zorganizowana. Są one szczególnie niebezpieczne ponieważ często występują razem. Odpowiedzią Unii na te zagrożenia jest: 1. umacnianie stabilności i bezpieczeństwa w sąsiedztwie Europy, 2. tworzenie porządku międzynarodowego opartego na skutecznym multilateralizmie. Jeżeli chodzi o praktyczne założenia, to zakłada się, że Unia będzie aktywna, będzie dysponować lepszymi zdolnościami działania oraz będzie bardziej spójna. Ważny też jst punkt podkreślający stosunki z partnerami, szczególnie z USA. Inne potęgi z którymi Europa gotowa jest współdziałać to ChRL i Rosja. Ale droga do stworzenia europejskiej kultury strategicznej jest jeszcze daleka. Różnorodność, a czasem brak, narodowych kultur strategicznych, dezintegrujące wpływy NATO i USA, opory Europejczyków przed rozwiązaniami siłowymi będą ten proces utrudniać. Jednak sam proces się rozpoczął i jeżeli Europa chce aktywnie działań na arenie międzynarodowej to nie może zostać on już zahamowany.
Opublikowano dnia: 25 lutego, 2008   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.