Eliza Orzeszkowa "Nad Niemnem" - charakterystyka Justyny Orzelskiej
1. Przedstawienie postaci
Justyna Orzelska, 24-letnia
panna, jest ubogą krewną Benedykta Korczyńskiego, który po śmierci jej matki,
przygarnął ją razem z ojcem. Justyna miała wówczas 14 lat. Oboje ze szwagierką
Andrzejową zajęli się jej wychowaniem. Opłacali jej nauczycielki. Często też
Andrzejowa zabierała ją do swej rodzinnej posiadłości, do Osowiec. Tu właśnie
poznała syna Andrzejowej – Zygmunta, sześć lat starszego od siebie, w którym
się zakochała.
2. Wygląd
zewnętrznyWysoka, bardzo zgrabna, ubrana
skromnie, ale gustownie. Nie nosi ani kapelusza, ani rękawiczek, co wzbudza
niesmak wśród tutejszej szlachty. Wygląda na dwadzieścia parę lat, zdrowa i
silna, ale z wyrazu twarzy chmurna i dumna.
Śniada twarz, kruczoczarny warkocz owinięty wokół głowy, purpurowe usta
i szare oczy okolone ciemnymi brwiami, jednym słowem piękność.
3. Cechy
charakteru i osobowościWrażliwa na
uroki natury: kocha przyrodę „z miłością przyglądała się ona uzbieranej przed
chwilą więzi roślin”. We dworze czuje się zagubiona i niepotrzebna. Ciągle
odczuwa uciążliwość swego położenia jako ubogiej krewnej, więc jednocześnie
kiepskiej partii. Źle czuje się wśród zmanierowanego towarzystwa dworskiego i
woli przebywać w towarzystwie szlachty zaściankowej, którą ceni za prostotę,
kultywowanie tradycji i pracowitość. Sama też nie stroni od pracy na roli i
pomaga podczas żniw.
Marta
Korczyńska, ciocia Justyny, mówi o niej : „Melancholiczka jesteś... i dumna jak
księżniczka”. Był to efekt zawiedzionej miłości. Swego czasu o względy Justyny
zabiegał Zygmunt Korczyński, ale jego matka nie zgodziła się na taki, jej
zdaniem, mezalians.
Justyna ceni uczciwość i
prostotę. Adorowana przez arystokratów – Teofila Różyca i Zygmunta, który po
powrocie zza granicy pragnie odnowić ich znajomość, odważnie wbrew przesądom
stanowym wybiera Janka Bohatyrowicza, zdeklasowanego szlachcica żyjącego z
pracy własnych rąk.
4. Ocena bohatera
Zauroczony Justyną Teofil Różyc
zaopiniował: „Piękna panna. Jest w jej powierzchowności jakaś świeżość, siła,
prostota”. I rzeczywiście można by się pod tą oceną podpisać. W dodatku jest
osobą odważną, samodzielną, dokonującą własnych wyborów wbrew utartym
zwyczajom. Mężnie znosi przeciwności losu i wytrwale walczy o własne szczęście.