Starożytna Italia położona była na Półwyspie Apenińskim, oblanym przez wody mórz: Adriatyckiego, Jońskiego i Śródziemnego.
Zamieszkiwały go: indoeuropejskie plemię Italików (wśród nich Latynowie z głównym miastem - Rzym na czele), Etruskowie oraz Grecy. Początki Rzymu sięgają 753 r.p.n.e., kiedy to według legendy jeden ze słynnych braci - Romulus założył - "na siedmiu wzgórzach" miasto nad Tybrem. Od tego czasu mamy do czynienia z różnorodnością przemian i przekształceń. Począwszy od ustrojów politycznych - od monarchii, poprzez republikę ,aż do cesarstwa, z uwzględnieniem podziału na pryncypat i dominat, stopniowo poprzez zmiany w kulturze i kulcie religijnym, aż do przemian społecznych i gospodarczych. Pod pojęciem przemiany rozumiemy zmianę formy, postaci, przejście w coś innego, przekształcenia. Szereg takich przemian zaszło w starożytnym Rzymie po podbojach rzymskich.
Rzym rozpoczął swoje podboje w VI-V w.p.n.e., a zakończył je ok. wieku II n.e. Przyczynami ekspansji było przede wszystkim dążenie do zdobycia ziem pod uprawę i hodowlę, względne przeludnienie, a co za tym idzie poszukiwanie miejsca do osadnictwa. Armia przyzwyczajona do bogatych łupów wojennych, chętnie stawała do walki i czerpała z niej coraz to nowe profity. Podbite tereny przynosiły zysk Rzymowi, były "studnią", która zasilała Imperium. Także politycy i wodzowie nie oponowali przeciwko poszerzaniu granic Rzymu, wręcz przeciwnie sami dążyli do wojny, potem mieli bowiem zapewnione prawo do tryumfu - budowano na ich cześć łuki, uroczyście wjeżdżali w bramy miasta. Rzymianie sukcesywnie podbijali coraz większe obszary, sięgali coraz dalej. Z całą pewnością duży wpływ na to miała organizacja armii.
Rzymskie podboje rozpoczęły się od zdobycia Italii. Potem Rzymianie podbijali stopniowo kolejne coraz większe i coraz dalej wysunięte obszary. W V p.n.e. walczyli o wolność z Etruskami, w 390 r.p.n.e. z Galami, potem ze sprzymierzonymi siłami Tarentu i Epiru, następnie przyszła kolej na wojny z Kartaginą, a potem podbój państw hellenistycznych - Macedonii, Grecji, Syrii i Egiptu, na końcu podbili tereny barbarzyńskie - Hiszpanię, Galię ( za panowania Juliusza Cezara) , Półwysep Bałkański , Brytanię i Mauretanię.
Rzymskie podboje przyniosły zmiany gospodarcze. Na miejscu małych gospodarstw pojawiają się olbrzymie latyfundia. Dla prostego człowieka uprawa ziemi staje się nieopłacalna. Klimat sprzyja uprawie winnej latorośli i oliwek - pojawiają się wielkie plantacje, zboża (dużo tańsze) sprowadza się z prowincji (głównie Północna Afryka). W związku z wymianą towarów rozwijają się handel i flota, Rzymianie budują drogi, wiele z nich przetrwało do dzisiaj (np.: Via Appia).
Powstanie tak wielkiej struktury, jaką było Imperium Rzymskie przyniosło wiele problemów - miasto nie dysponowało odpowiednią ilością urzędników, brakowało żołnierzy, władzę w prowincjach powierzano osobom prywatnym, co z kolei prowadziło do nadużyć. Reformy ustrojowe stały się wraz z rozwojem terytorialnym konieczne. Pierwszą próbą obalenia ustroju była dyktatura Sulii, w 82 r.p.n.e. został on dyktatorem na czas nieokreślony (podczas gdy dyktatura mogła trwać tylko 6 miesięcy). Sulla złożył władzę, ale już wkrótce pojawili się kolejni wodzowie, którzy żądni byli władzy. W 60 r.p.n.e zawiązuję się pierwszy triumwirat (Marek Krassus, Gnejusz Pompejusz, Gajusz Juliusz Cezar). Była to tajna umowa, mająca na celu zagarnięcie władzy. Śmierć Krassusa spowodowała wybuch wojny domowej (pomiędzy optymatami a popularami). Kolejne zawirowania i jawne potępienie republiki przez Cezara doprowadziły do kolejnej wojny domowej i zawiązania II triumwiratu (43r.p.n.e.), tym razem w jego skład weszli : Gajusz Oktawian, Marek Antoniusz oraz Marek Lepidus. Stopniowo sojusz rozpadał się, ostatecznie zakończył się wygraną przez Oktawiana bitwą pod Akcjum, on sam zostaje wówczas jedynym władcą Rzymu. Jednocześnie „rodzi się” wtedy nowa forma ustrojowa w starożytnym Rzymie, a mianowicie cesarstwo.
W pierwotnych wierzeniach Rzymian dominowały bóstwa rolnicze i opiekuńcze (Lary i Penaty), stopniowo przejmowali od Greków ich religię, mity, wyobrażenia bogów, nadając im własne imiona, np.: Zeus=Jowisz, czy Neptun=Posejdon. W czasach cesarstwa nastąpił kryzys religijny, upowszechniały się kulty wschodnie – Izyda, Kybele, Wielka Macierz, etc. Upadek religijny nastąpił, ponieważ brakowało spoiwa łączącego wierzenia w społeczeństwie.
Z całą pewnością różnie można rozpatrywać przemiany po wielkich podbojach rzymskich. Czy doprowadziły do klęski wielkiego organizmu jakim było Imperium Rzymskie? Po części pewnie miało na to wpływ, m.in. poprzez moralny upadek wodzów, chęć zdobywania kolejnych terytoriów, zmiany społeczne, etc. Ale czy na miejscu „starego” Rzymu nie powstało nowe Imperium, sięgające najdalszych zakątków Europy? Choćby przez obowiązujący język – łacinę – język średniowiecznej Europy, a jednocześnie dający podwaliny językom narodowym. W renesansie ponownie „zachłyśnięto się” ich kulturą i literaturą. Przejęliśmy od Rzymian prawo. I Pewnie gdyby nie te podboje do dziś niewiele z nas słyszałoby o maleńkim miasteczku u ujścia Tybru, które z czasem urosło do ogromnych rozmiarów