Jednym z zadań dydaktyki jest wyjaśnianie zmian. W przypadku, gdy zmiany
te zachodzą w uczniu pod wpływem naucznia i uczenia się nie można zapominać, że ma to związek z kontaktem ucznia z wiadomością.
Wiadomość zykle otoczona jest kontekstem lub sama stanowi element owego kontekstu. Wprawdzie wiadomości mają swoje znaczenie leksykalne, jdnak gdy nie odniesiemy ich do kontekstu, będą one dwuznaczne, mętne bądź niezrozumiałe.
Mówiąc o wiadomości nie należy zapominać o
zjawisku oporu wobec wiadomości. Pojawia sie on wtedy, gdy wiadomość dotyczy tematu uznawanego przez odbiorcę za tabu lub gdy jest niezgodna z jego przekonaniami czy wiedzą. Opór ten jest osłabiony, jeśli uczeń uważa, że powinien podporządkować sie nauczycielowi, che dokładnie odbić w swej wiedzy wiadomość przekazaną przez nauczyciela. Z drugiej strony zjawisko to nabiera siły wraz ze wzrostem aktywności ucznia w procesie dydaktycznym co objawia się samodzielnym konstruowaniem sytuacji dydaktycznej i selekcją informacji.
W procesie dydaktycznym szczególne znaczenie mają też
treści kształcenia. Wiele trudności nastręcza brak precyzyjności w ich definiowaniu. Mogą być one rozumiane jako uporządkowany zbiór wiadomości o niezależnym od ucznia znaczeniu. Takie podejście możemy obserwować w szkolnictwie masowym ,które nastawione jest na opanowanie przez uczniów zbioru inforacji wcześniej precyzyjnie dobranych przez ludzi za to odpowiedzialnych. Natomiast jeśli za treści kształcenia uznamy ogół planowych dośwaidczeń ucznia w szkole, to uczynimy proces kształcenia tak samo ważnym jak wiadomość, która jest przedmiotem tego procesu. Z kolei kiedy treści kształcenia zdefiniujemy jako ogół sytuacji pedagogicznych nakierowanych na pożądane zmiany w osobowości ucznia to konsekwencją tego będzie projektowanie procesu kształcenia tylko w ogółnych zarysach.
Obecnie w polskiej szkole najwiekszą bolączką jest przeładowanie programów nauczania. Taki stan powoduje, że nauczyciel musi wybierać, które treści będą bardziej funkcjonalne przy rozwiązywaniu problemów.
W procesie naucznia istotny jest również
styl naucznia preferowany przez nauczyciela. Zdarz sie,że nauczyciele przyjmują postawę liderów, zawsze pozostają w centrum uwagi, organizują nauczanie wokół zadań. Cechuje ich jednak rzeczywiste podejście do materiału nauczania, które ograniacza swobodę ucznia. Inny styl to przyjęcie postawy dobrego nauczyciela, który powinien poprzez swoje pytania stymulować aktywność uczniów i jego myślenie oraz nadzorować proces zgłębiania materiału.
Na zakończenie warto jest przyjrzeć się
idei experiental learning, tj. uczenia sie przez doświadczenie. Zgodnie z tym modelem uczenie polega na organizowaniu ćwiczeń, których celem jest dostarczenie uczestnikom możliwie naturalnych danych i doświadczeń, które z kolei stanowią podstawę uczenia się. Idea ta posiada wiele zalet, m.in:
- wykształcenie w uczniu umiejętności podejmowania ecyzji,
- integracja podejścia poznawczego z podejściem społeczno- emocjonalnym,
- umiejętność pracy zespołowej,
traktowanie uczenia sie jako drogi prowadzącej do osiagnięcia zmian w grupie, a nie tylko w pojedynczym uczniu.