Segmentacja rynku oraz dążenie do jak najlepszego dopasowania produktów
do wymagań klientów to trend charakterystyczny
dla wielu branż.
Pozycjonowanie ze względu na płeć jest dość częstym działaniem. O ile
jednak trend ten występujący w przypadku kosmetyków czy telefonów
komórkowych nikogo nie dziwi, o tyle w przypadku bankowości ciągle
zaskakuje.Badania
firmy konsultingowej A. T. Kearney wskazują, że
kobiety odpowiadają za
80 proc. wydatków konsumpcyjnych. Nawet w tak męskiej – w potocznym
odbiorze – kwestii, jak wybór samochodu okazuje się, że w ponad połowie
przypadków decyzje podejmują kobiety. W USA według szacunkowych danych
do 2010 roku połowa bogactwa znajdzie się w rękach
kobiet. Kobiety żyją
również zdecydowanie dłużej aniżeli mężczyźni, a średni wiek, w którym
kobieta staje się wdową, to 55 lat.
To wszystko oraz dodatkowo inne potrzeby i wymagania dotyczące usług
finansowych powodują, że firmy z branży finansowej coraz mocniej
zaczęły myśleć o nowych produktach skierowanych do pań. Co ciekawe,
najsilniej trend związany z oferowaniem wydzielonych produktów i usług
finansowych dla kobiet występuje w krajach muzułmańskich. Wynika to
przede wszystkim z czynników kulturowych. Chociaż kobiety w Arabii
Saudyjskiej nie mogą głosować ani posiadać prawa jazdy, mają możliwość
sprawowania kontroli nad swoimi finansami.
Dodatkowo, zgodnie z tamtejszym prawem kobieta nie może przebywać z
obcym mężczyzną w miejscu publicznym. Dlatego też w bankach (ale
również w restauracjach, parkach, szkołach) obowiązuje podział według
płci – oddzielne pomieszczenia dostępne dla mężczyzn oraz dla kobiet i
rodzin. Kobiety mają więc oddzielne wejścia, a w oddziałach, które ich
obsługują, pracują wyłącznie kobiety. Jednak coś, co mogłoby być przez
feministki traktowane jako swoista dyskryminacja zaczyna się również
pojawiać w Europie oraz Stanach Zjednoczonych.
Banki Najwięcej banków dla kobiet funkcjonuje jednak
w państwach islamskich. Przykładowo założony przez laureata Pokojowej
Nagrody Nobla Muhammada Yunusa – Grameen Bank (www. grameen-info.
org/bank/index. html) z Bangladeszu wyspecjalizował się w udzielaniu
głównie kobietom (stanowią 97 proc. klientów) kredytów na niskie kwoty.
Obecnie bank ten obsługuje około 7 milionów klientek. Jednym z
pierwszych przedsięwzięć tego typu było w Indiach założenie w 1973 roku
przez obecną prezydent tego kraju Pratibhę Patil banku dla kobiet
(Pratibha Women Cooperative Bank).
Instytucja ta została jednak zamknięta w 2003 roku pod zarzutem
licznych nadużyć finansowych. Wejście na stronę internetową
meksykańskiego Mujer Banorte (www. mujerbanorte. com) nie nasuwa
skojarzeń bankowych. Z całą pewnością widać za to, że serwis adresowany
jest do kobiet. Jego właścicielem jest największa meksykańska grupa
finansowa Banorte. Poza standardowymi usługami bankowymi oferowane są
także ubezpieczenia chorób kobiecych, takich jak np. rak szyjki macicy.
W Pakistanie w 1989 roku powstał First Women Bank (http://www. fwbl.
com. pk/), który został ukierunkowany na wykorzystanie potencjału
ekonomicznego kobiet.
Kieruje on swą ofertę przede wszystkim do kobiet, które prowadzą lub
też chcą rozpocząć własną działalność gospodarczą – poza
mikrofinansowaniem, ma on w swej ofercie także produkty kredytowe (na
otwieranie działalności, ale także na edukację czy zakup samochodu).
Bank ten prowadzi również programy szkoleniowe, które dotyczą finansów,
marketingu, rozwoju eksportu. Bank kieruje swą ofertę do firm, w
których więcej niż 50 proc. udziałów mają kobiety lub też kobieta jest
dyrektorem zarządzającym albo też więcej niż połowę pracowników
stanowią kobiety.
Kolejnym bankiem, który wydzielił swą ofertę adresowaną do kobiet jest
Standard Chartered Bank (http://www. standardchartered. com) w
Kalkucie. Standard Chartered Bank jest jedną z największych instytucji
finansowych działających na rynku azjatyckim i zatrudnia 60 tysięcy
pracowników. W maju 2007 roku bank ten pochwalił się uruchomieniem
całkowicie zfeminizowanego oddziału w Kalkucie – wszyscy pracownicy,
łącznie ze strażnikami, to kobiety. Uruchomienie oddziału wynikało z
opinii dotychczasowych klientek banku.
Szukały one miejsca, w którym nie czułyby się skrępowane. Poza samą
ofertą bankową w nowym oddziale dostępne są także informacje na temat
warsztatów dotyczących m.in. budowy planów finansowych i inwestycji
oferowanych paniom. W przypadku sukcesu tego przedsięwzięcia bank
planuje otwieranie kolejnych oddziałów na terenie całych Indii. Ten
nowy trend, jak wspomniałem, charakterystyczny jest nie tylko dla
krajów rozwijających się, czy też znajdujących się w zdecydowanie innym
od polskiego kręgu kulturowym.
Przykładem może być otwarcie w austriackim kurorcie narciarskim Gastein
pierwszego w tym kraju oddziału tylko dla kobiet. Twórcą tej instytucji
jest Raiffeisen Bank. Jak się okazuje, pomimo walki o równouprawnienie
płci, przeprowadzone przez bank badania wykazały, że płeć piękna z
zainteresowaniem przyjęła pomysł uruchomienia banku, który obsługiwałby
tylko kobiety.
Trend ten podchwycił także amerykański Citibank, który oferuje produkt
o nazwie „Małe pożyczki dla dużych dziewczynek” (Small Loans for Big
Girls). Z kolei niemiecki Commerzbank promuje swoją usługę doradczą o
nazwie „Pieniądze zarobione przez kobiety”. Według badań
przeprowadzonych na zlecenie banku, dla 94 proc. wszystkich kobiet
niezależność finansowa jest najważniejszym celem w ich planach
życiowych, ważniejszym niż posiadanie dzieci lub związek z mężczyzną
trwający całe życie.