Inspiracją dla koncepcji Blackmore była idea memu, wprowadzona przez Richarda Dawkinsa w książce Pt. “Samolubny gen”. Czym
jest ów mem? Najprościej scharakteryzować go można jako element kultury przekazywany drogą niegenetyczną, najczęściej przez naśladownictwo. Memy są replikatorami, podlegają doborowi na tle innych
memów w puli memowej- część z nich zostaje zapamiętana i powielona, a część pomijana. Memy bytują w naszych umysłach i replikują się przez naśladownictwo. Brzmi trochę tajemniczo? Więc oto proste przykłady memów, a są nimi słowa nuconej piosenki, opowiedziany dowcip, zdobyta umiejętność czy wykształcony nawyk.
Autorka powstawanie nowych memów wyjaśnia wariacjami memów już istniejących, a więc odbywa się to dzięki ludzkiej zdolności do kreatywności. Memy stały się narzędziami, za pomocą których myślimy i przekazywane są w momencie kiedy nasze myśli ubieramy w słowa. Blackmore wysuwa teorię, według której zwrot w naszej historii ewolucyjnej nastąpił wtedy, gdy zaczęliśmy się wzajemnie naśladować,presja selekcyjna, która doprowadziła do rozrostu mózgu, została zainicjowana przez memy. Teorię można podzielić na trzy etapy:
1. “Dobór pod kątem naśladownictwa”- geny zdolności naśladowczych zaczną się rozprzestrzeniać w puli genowej.
2. “Dobór pod katem naśladownictwa naśladowców”- geny naśladowania najlepszych naśladowców zaczną się zwiększać w puli genowej; lepiej radzić sobie będą ludzie, którzy powielają memy istotne dla przetrwania.
3. “Dobór pod kątem łączenia się w pary z naśladowcami”- specyficzny charakter memów z czasem decyduje o powodzeniu konkretnych memów.
Autorka wyróżnia dwa rodzaje interakcji mem-gen:
- geny napędzają memy albo
- memy napędzają geny np. rozwój mózgu, ewolucja mowy.
Zgodnie z powyższą koncepcją, odkąd pojawiły się memy, dobór zaczął faworyzować tych, którzy łączyli się w pary z najlepszymi naśladowcami. Czy obecnie najbardziej atrakcyjnymi partnerami są osoby, których styl życia umożliwia rozprzestrzenianie dużej ilości memów? Czy to z tego powodu tak wielkim zainteresowaniem płci przeciwnej cieszą się aktorzy, pisarze, artyści, dziennikarze, politycy? Autorka na powyższe pytania odpowiada twierdząco.
W książce tej podjęta zostaje próba wyjaśnienia takich kwestii, jak adopcja, celibat, antykoncepcja, altruizm, z którymi do tej pory problemy ma np. psychologia ewolucyjna. Memetyka celibat wyjaśnia jako sposób dla memów skierowania energii gospodarza na replikację memów religii. Podobnie rzecz ma się z adopcją, adoptując dziecko, rodzice poświęcając mu swój czas, przekazują swoje memy. Tak więc adopcja jest przykładem dominacji memów nad genami. W rozprzestrzenianiu memów pomocny jest także altruizm. Altruista pomaga w potrzebie, zaprasza na obiad, wysyła kartki, staje się popularny i inni chcą… go naśladować! Książka staje się coraz bardziej ciekawa i egzotyczna gdy autorka za pomocą memów próbuje wyjaśnić uprowadzenia przez kosmitów i zjawisko śmierci klinicznej…
Memy dla celów replikacji stworzyły telefony, książki, faksy, Internet. Ewoluując ku większej wierności kopiowania, płodności i długowieczności wymuszają ciągły rozwój maszynerii do ich kopiowania.