Bohaterowie pozytywni:
Maria Kirłowa- kobieta średniego wzrostu, szczupła, prosta z wdzięczną linią szyji i ramion, żona Bolesława Kirły, zgrabna o jasnych włosach, pracowita (odpowiedzialna za całe gospodarstwo):
- nadzorowała prace domowe wykonywane przez pomocnice i sama udzielała
się w tych pracach np. „zaglądała do dzieży, w której dziewczyna miesiła żytnie ciasto, (...) naglądała pranie bielizny, albo od płonącego (…) ognia odstawiała hałdyszy, w których mleko zsiadłe zmieniło się już na tworóg.
- była niezadowolona z siebie, iż uważała, że źle gospodaruje domem, czyniąc w ciągu jednego dnia tyle prac.
- matka pięciorga dzieci (16-letniej Maryni, chorowitego Stasia, pracowitej Rózi, mądrego lecz leniwego Bolusia oraz wiecznie uczepionej sukni mamy Broni.
- gospodarstwa domowego uczyła się od sąsiadów (szczególnie u Marty Korczyńskiej).
- nie ciesząca się bogactwami pragnęła jedynie dobrej przyszłości dla swoich dzieci- chłopców chciała wykształcić a dziewczynki nauczała tego co sama umiała.
- stroni od salonów i światowego życia.
- lubi swego kuzyna Różyca czuje w nim oparcie, cieszy się z jego odwiedzin.
Benedykt Korczyński – Mąż Emilii Korczyńskiej, wraz ze swoim bratem chciał szerzyć w śród chłopów oświatę wspierać ich dobrą radę.
- po powstaniu, przez pewien czas kontynuował swoją działalność – długie kłopoty i żona histeryczka wpłynęły na zmianę jego postawy
- stał się zagorzały w swych postanowieniach
- odsunął się od chłopów pozytywistyczne zapędy zastąpił poniżaniem
- często kłócił się ze swoim synem Witoldem, który żyje dawnymi ideami ojca.
- dzięki synowi przeżywa wewnętrzną przemianę. Powraca do ideałów młodości- czyli braterstwa stanów. Przypomina sobie walkę z zaborcami i przeświecające mu wtedy idee.
Marta Korczyńska – ok. 40-letnia kuzynka Benedykta Korczyńskiego zajmowała się całym obejściem- gotowała obiady, wstawała o 5 rano. Głos jej z roku na rok stawał się coraz grubszy i krzykliwy. Nie dbała o swoje zdrowie- miała ciągły kaszel. Rządziła pieniędzmi zastawionymi na dom. Wychowywała i kochała dzieci Benedykta i Emilii Korczyńskich. Czuła się niepotrzebna w Korczynie - chciała iść z Justyną do Janka. Benedykt odwodził ją od tego mówiąc, że jest ona potrzebna i ogromna jest również wartość pracy, którą wykonuje. Ze wzajemnością kochała się w Anzelmie Bohatyrowiczu, lecz nie wyszła za niego za mąż z powodu różnic społecznych i strachu przed ciężką pracą- żałowała, że nie zdecydowała się na ten krok. Była jedną z kobiet żegnających powstańców (Anzelma). Była blisko związana z Justyną i poopierała większość jej decyzji.
Justyna Orzelska- córka Ignacego Orzelskiego. Mieszkała u krewnego Benedykta Korczyńskiego. Młoda 21-letnia kobieta. Sromna, poważna, odważna, umie trochę grać na pianinie i mówić po francusku, słabo wykształcona. Odrzuciła oświadczyny Różyca oraz propozycję romansu Zygmunta Korczyńskiego. Ze wzajemnością zakochana w Janie Bohatyrowiczu. Była częstym gościem zaścianku Bohatyrowiczów. Ceniła tych ludzi za moralność, szacunek do pracy, tradycje i patriotyzm. Decyduje się na przyjęcie oświadczyn Jana, wiedząc że czeka ją ciężka praca. Pomagała w rolnictwie Bohatyrewiczom, co sprawiło jej ogromną przyjemność i satysfakcje, że jest potrzebna. Zainteresowała ją historia Jana i Cecylii, oraz poznała magię powstańców. Gardzi „pasożytami” w stylu Kirły.
Jan Bohatyrowicz – 30- letni, piękny silny, wesoły
- lubiany przez innych bohaterów, budzi zaufanie swoją prostotą.
- kocha Justynę – pragnie spędzić z nią resztę życia
- pracowity, praca sprawia mu przyjemność
- wraz z Anzelmem opiekuje się grobem Jana i Cecylii
- piękny głos- śpiewa podczas żniw
- ojciec Jana zginął podczas Powstania Styczniowego a syn przechowuje wspomnienia ostatnich chwil
- opiekuńczy, troskliwy i ciepły w stosunku do młodszej, przyrodniej siostry.
Witold Korczyński – syn Korczyńskich, uczeń szkoły agronomicznej, pasjonują go nauka, postęp oraz pozytywistyczne idee
pracy organicznej i pracy i podstaw. Obawia się żeby rodzice nie wychowali Leonii na „salową lalkę”. Przyjaźni się z Marynią Kirłówną. Która pomaga matce w pracy na gospodarstwie i uczy wiejskie dzieci (ideały matki i Witolda). Witold nie może zrozumieć ignorancji i obojętności Różyca wobec prac gospodarczych. Szanuje ojca, który całe życie poświęcił na utrzymanie majątki i pracy na gospodarstwie. Chce unowocześnić metody pracy uczyć chłopów posługiwania się maszynami rolniczymi. Zbliża się bardzo do Bohatyrowiczów, odbywa długie rozmowy z Anzelmem, który stwierdza że Witold jest podobny do Andrzeja Korczyńskiego – swojego wujka. Mimo konfliktów z Benedyktem potrafi porozumieć się z nim porozumieć. Wspólnie płyną na mogiłę powstańców i okazuje się że bardzo wiele ich łączy- nie tylko krew ale i poglądy pozytywistyczne.
Marynia Kirlanka – córka Marii i Bolesława Kirło, jest najstarsza z rodzeństwa, ma 16 lat. Podobnie jak matka jest pracowita i odpowiedzialna. Ma jasne włosy, różowe policzki i błękitne oczy. Zakochana ze wzajemnością w Witoldzie Korczyńskim. Połączyły ich idee pozytywistyczne głoszące hasło „praca u podstaw”.
Anzelm Bohatyrowicz – ok. 50 letni mężczyzna, stryj Jana, brat Jerzego. Jedyny z ogniw tradycji. Brał udział w Powstaniu Styczniowym. Ciężkie doświadczenia życiowe (powstanie, śmierć brata oraz nieprzyjęte oświadczyny Marty) przyczyniły się do rozwoju trapiącej melancholii. Opiekun mogiły Jana i Cecylii, patriota. Starszy, wysoki, szczupły i przygarbiony, twarz zaróżowiona od słońca, ma krótki świecący wąs, surowy wyraz twarzy, stroni od ludzi. Za największą wartość uważa pracę. Dawniej bywał często w domu Korczyńskich.
Jadwiga Domuntówna – rywalka Justyny, zakochana w Janku, samodzielna, silna, sama prowadzi gospodarstwo i opiekuje się niezrównoważonym psychicznie dziadkiem. Na weselu Elżuni jest bardzo zazdrosna o Jana, okazując to przez rzut kamieniem w niego stojącego przy Justynie – przychodzi jednak by go przeprosić i życzyć szczęścia w związku z Justyną
Mieszkańcy Zaścianka (Bohatyrowicze) – toczą spór z Korczyńskimi, pracowici, weseli przywiązują wagę do przeszłości narodowej. Zapracowani mimo to zachowują tradycje. Żyją pracą, aktywni, są przeciwieństwem Andrzejkowej. Młode pokolenie jest przychylnie nastawione do siebie.
Więcej streszczeń na temat Bohaterowie pozytywni w utworze "Nad Niemnem"