Uzasadnij słuszność twierdzenia ,
że białka stanowią podstawę budowy
organizmów zwierzęcych
i roślinnych .
Białka – są to związki organiczne zbudowane z łańcuchów aminokwasów. Spełniają zasadnicza rolę w funkcjonowaniu żywych
organizmów roślinnych i zwierzęcych. Regulują procesy życiowe, oraz stanowią materiał budulcowy struktur komórkowych i tkanek .Stanowią podstawowy składnik /ok.70%/ suchej masy komórek. Są odpowiedzialne za większość reakcji biochemicznych w organizmach żywych.
Głównymi składnikami białek są :
wapń, azot , siarka , tlen ,węgiel ,a także potas, oraz jony miedzi ,cynku, żelaza.
Strukturę białek opisują przedstawione rysunki:
A-struktura drugorzędowa
B -struktura trójwymiarowa
C-struktura czwartorzędowa.
Białka dzielą się na globularne /rozpuszczalne/ ,oraz włókniste.
Białka globularne odgrywają istotna rolę w podtrzymywaniu i regulacji procesów życiowych u zwierząt i roślin.
Wśród białek globularnych wyróżniamy :
- albuminy –grupa białek znajdująca się w osoczu krwi i stanowi 60% wszystkich białek. Albuminy produkowane są w wątrobie ,gdzie utrzymują prawidłowy stopień ciśnienia onkotycznego ,oraz przenoszą pokarm ,tlen do krwioobiegu.
Albuminy występują świecie roślinnym tzn. ,w pszenicy, życie , roślinach strączkowych ,natomiast w świecie zwierzęcym znajdują się w jajach ,mleku i surowicy.
-globuliny-grupa białek, która znajduje się w osoczu i jest odpowiedzialna na transport produktów do krwioobiegu , za system immunologiczny i obronny organizmu żywego.
-gluteiny- mieszanki z różnych grup zbóż ,które mają zastosowanie w przemyśle piekarniczym.
-prolaminy- są to nasiona traw .
-histony- prowadzą do wytwarzania różnych struktur np. DNA.
Białka,ze względu na ich budowę możemy podzielić na :
-fibroinę ,która znajduje się w jedwabiu ,produkowana w kokonach jedwabnika.
-kolagen-jest budulcem tkanki łącznej ,ścięgien.
-keratyna –jest budulcem i głównym składnikiem naskórka ,włosów, kopyt, racic, rogów i paznokci. Jest odpowiedzialna za grubość warstwy tłuszczowej.
Jej zadaniem jest przede wszystkim łączenie i powiązanie innych tkanek, utrzymywanie kontaktu między nimi i transport wewnątrz organizmu.
Żywe komórki zawierają dziesiątki tysięcy rozmaitych białek, które biorą czynny udział w większości zachodzących w nich
procesach, ściśle współdziałają ze sobą. Zwłaszcza w procesach metabolicznych.
Rola białek w procesach komórkowych oraz ich wzajemne oddziaływania jest niezbędna do prawidłowego rozwoju i funkcjonowaniu organizmów żywych .Białka dążą do tworzenia i zachowywania stanów uporządkowanych. Żeby takie stany wytworzyć, w żywych komórkach muszą stale zachodzić ciągi procesów biochemicznych, w których substancje pokarmowe ulegają modyfikacji lub przemianie na prostsze cząsteczki. W taki sposób przyswajane są dostarczane z zewnątrz cukry, lipidy lub niektóre aminokwasy. Z ich rozkładu proste związki chemiczne oraz energia wykorzystywane są następnie do syntezy różnorodnych białek, kwasów i innych cząsteczek niezbędnych dla prawidłowej fizjonomii organizmów żywych. Jednym z takich procesów jest tworzenie stanów uporządkowanych –czyli synteza i struktura oraz ich rola w procesach komórkowych.
Wspomniana już rola , prawidłowy rozwój, oraz udział białek w komórkach organizmów zarówno zwierzęcych i roślinnych, które wymieniłam, utwierdza
fakt ,ze białka stanowią podstawę budowy organizmów zwierzęcych i roślinnych.
Zestaw białek to klucz funkcji danej komórki - liczba, rodzaj i rozmieszczenie. Węglowodany, niezależnie od gatunku w jakim występują, zbudowane są jednakowo, natomiast białka cechuje specyficzność gatunkowa. Obecność specyficznych białek decyduje o różnicach między gatunkami. Niektóre białka wykazują specyficzność osobniczą (nieznaczne różnice u poszczególnych przedstawicieli tego samego gatunku). Tylko organizmy identyczne genetycznie mają dokładnie te same białka.
Uważam ,ze rola białek w organizmach jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania ,zachowania prawidłowej gospodarki w organizmach. Brak białek ,stanowiłby zachwianie i rozpad świata zwierzęcego i roślinnego.
Bibliografia:
1/ Podręczniki do biologii
do Technikum
2/ ”Biochemia” L.Stryer
3/ Opracowanie wykładu
w manuskryptach
dla studentów biologii.