Terminem afazja (gr. fazis-mowa) określa się częściową lub całkowitą utratę umiejętności posługiwania się językiem, spowodowaną
uszkodzeniem znajomości języka (rozumienia i nadawania), czemu towarzyszą mniejsze lub większe trudności w ponownym nauczeniu się go.
•Do najczęstszych przyczyn uszkodzenia mózgu powodujących afazję należą udary mózgowe, urazy mózgowe, urazy czaszki, nowotwory oraz ropnie.
•Uszkodzenia mogą mieć charakter ogniskowy, jeśli dotyczą tylko pewnych ograniczonych części, lub rozlany, gdy obejmują bardziej rozległą przestrzeń.
•Afazja czuciowa ( Wernickiego ) - pacjent nie jest w stanie zrozumieć mowy tworzonej przez innych lub samego siebie. Mowa jest płynna, tzn. osoba nie ma problemów z artykulacją, jednak mówi niegramatycznie, w sposób niezrozumiały.
Ze względu na trudność rozumieniu mowy nie jest w stanie kontrolować tego, co mówi. Bezładnie miesza słowa lub zastępuje właściwe słowa zwrotami innymi (parafazje werbalne). Jest nieświadomy swoich problemów językowych, nie rozróżnia głosek i nie rozumie mowy, nie potrafi powtarzać, pisać i czytać. W lżejszej formie afazji rozumie proste słowa. W formie ciężkiej nie rozumie żadnych.
•Afazja Broca – nazywana inaczej afazją ruchową.
•Charakteryzuje się trudnościami w płynnym nadawaniu mowy (rozumienie mowy nie jest zaburzone). Wypowiadanie poszczególnych głosek i sylab nie jest zaburzone. Osoba ma zwykle problemy z wymówieniem ciągu głosek lub sylab.
••AFAZJA jako objaw ogniskowego uszkodzenia mózgu nie zmienia struktury osobowości chorego, nie wpływa na zespół jego wrodzonych właściwości psychicznych, nawyków i stałych zachowań.
•
•Nie niszczy całkowicie intelektu, choć zaburza tak istotną jego sferę, jak zdolność wyrażania myśli w słowach i percepcji myśli innych osób.
Może wywołać niekorzystne zmiany nastroju właściwe wszystkim ludziom zdolnym krytycznie oceniać niekorzystne koleje swojego losu.
•Pogłębianie się i utrwalanie tych zmian lub ich wycofanie zależą w znacznej mierze od właściwych lub niewłaściwych wobec nich postaw otoczenia chorego.
•Konsekwencje poznawcze afazji:
* utrata zdolności mówienia, pisania lub czytania,
* zaburzone zdolności arytmetyczne,
* niemożność organizacji czasu
* zaburzona umiejętność używania i rozumienia gestów,
* zaburzone logiczne myślenie,
* wykształcenie „meta-języka”,
* myślenie o rzeczach, jako o „całości”,
* próby zwolnienia procesu myślenia,
* pobieżne rozumienie.
•Konsekwencje emocjonalne:
* brak poczucia bezpieczeństwa
* złość
* upokorzenie
* pogarda dla własnej osoby
* podejrzliwość
•Konsekwencje egzystencjalne:
* bycie uwięzionym we własnym ciele
* zdawanie sobie sprawy z własnych braków
* zaprzestanie starań żeby zrozumieć
* OSAMOTNIENIE
•Strategie radzenia sobie bez komunikowania werbalnego:
* humor i autoironia
* brak obawy przed ośmieszeniem
* poświęcenie dla innych osób z afazją
* samodyscyplina
* przejęcie inicjatywy
* próba zrozumienia przez łączenie wrażeń
* znajdowanie sposobów ćwiczenia języka
Według badanych, kiedy mija okres wyciszenia i izolacji, kiedy osoby dotknięte afazją czują się tak jakby ich mózg nie podejmował żadnej aktywności, kiedy wszystko wydaje się nie mieć znaczenia i ogarnia ich ogromny spokój i następują coraz częstsze próby nawiązania kontaktu, równolegle z nimi narasta uczucie złości z powodu wielu bezowocnych starań, strach przed byciem postrzeganym jako osoba psychicznie chora, obawa o przyszłość, poczucie zagrożenia.
Mowa werbalna wydaje się im niezbędna do uczestniczenia w społeczeństwie, bez jej używania mogli być postrzegani jako mniej inteligentni, mniej zdolni, po prostu inni i gorsi. Niejednokrotnie osoby te tracą poczucie godności.
Następują również stany depresyjne w połączeniu z myślami samobójczymi, znaczna labilność uczuć, przechodzenie od stanu nadmiernego ożywienia w płaczliwość.
Uczucie osamotnienia, uwięzienia we własnym ciele wytwarza dystans do ludzi. Nasila się ono, gdy inni ignorują lub bagatelizują owe trudności w komunikacji