Najstarsze znane dziś wzmianki,
które można zakwalifikować jako obserwacje immunologiczne, pochodzą z roku 430 p.n.e. Podczas epidemii w czasie wojen peloponeskich w Atenach, historyk Tukidydes stwierdził, że jedynie osoby, które same przeżyły chorobę, nadają
się do pielęgnacji chorych.
Pierwsze informacje o profilaktycznym „szczepieniu“ pochodzą z przełomu I i II w. p.n.e. z Chin. Dotyczą one zamierzonego, prewencyjnego zakażania
ospą zdrowych ludzi. Metoda ta rozpowszechniła się w XV w. przede wszystkim w Chinach, Indiach i Turcji, i znana jest pod nazwą wariolacji i polegała na przenoszeniu wydzieliny ropnej lekko chorych przy pomocy igły na
osoby zdrowe.
Dzięki żonie brytyjskiego ambasadora w Turcji, która zleciła przeprowadzenie tej procedury u swojego syna, wariolacja dotarła ok. 1722 do Anglii a stamtąd rozpowszechniła w kolejnych latach na dalsze kraje Europy.
W tym samym czasie angielski lekarz Edward Jenner zauważył, że wieśniaczki, które zainfekowały się niegroźną dla
ludzi ospą krowią, podczas epidemii przechodziły łagodniej
ospę prawdziwą lub nie zapadały na nią w ogóle. Po długoletnich obserwacjach tego fenomenu, zainfekował on 14 maja 1796 zdrowego ośmiolatka wydzieliną uzyskaną z krosty chorej na ospę
krowią służącej. A następnie, po ustąpieniu łagodnych objawów zainfekował go ospą prawdziwą, która miała u chłopca bardzo łagodny przebieg.
Metoda Jennera miała wiele zalet w porównaniu do wariolacji: osoby zaszczepione w ten sposób nie miały wysypki i powstałych z niej blizn, szczepienie nie mogło doprowadzić do zgonu, a zaszczepione osoby nie stanowiły źródła infekcji dla innych ludzi. W XX wieku dokonał się dynamiczny rozwój immunologii, a za przełomowe odkrycia w tej dziedzinie szereg naukowców uzyskał Nagrody Nobla.
Więcej streszczeń na temat Prekusorzy szczepień.