Błona śluzowa pochwy produkuje płynną, bezbarwną wydzielinę, której ilość zmienia się.
Więcej śluzu
jest produkowane podczas jajeczkowania, przy podnieceniu seksualnym i w ciąży. Fluor alba- biaława wydzielina występuje u młodych dziewczyn i wiąże się z marzeniami o treści erotycznej. U noworodków natomiast między 3 a 5 dniem życia jest nadmierna produkcja śluzu w związku z estrogenami otrzymanymi z łożyska. W śluzie pochwowym znajdują się bakterie kwasu mlekowego chroniące pochwę przed wniknięciem mikroorganizmów chorobotwórczych.
Jeżeli jednak dojdzie do infekcji ilość śluzu zwiększa się aby zniszczyć czynnik zapalny. Zmienia się wtedy kolor, zapach ilość i konsystencja wydzieliny.
Zaburzenie flory bakteryjnej waginy prowadzi do podrażnienia śluzówki.
Najczęściej powodem jest niedostateczna dbałość o higienę zewnętrznych narządów płciowych. Również nadmierna higiena niszczy florę bakteryjną. Innym powodem mogą być przerost błony śluzowej szyjki macicy, zanikowe zapalenie pochwy wywołane zaburzeniami hormonalnymi u kobiet w okresie menopauzy przeziębienia i oczywiście czynniki chorobotwórcze przenoszone podczas stosunków płciowych ( dlatego również partner powinien poddawać się leczeniu ). Występując w zakażeniu pochwy i sromu. wywołują uczucie dyskomfortu, pieczenia i świądu. Czasem towarzyszy im nieprzyjemny zapach stany podgorączkowe i dreszcze, bolesne stosunki płciowe.
Gardnerella vaginalis, Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis, Trichomonas vaginalis czy Herpes simplex - wirus opryszczki typ II, płciowy, drożdżaki (Candida albicans) to przykłady drobnoustrojów, o których mowa wyżej.
Długotrwałe używanie tamponów czy wkładek higienicznych utrudniające odpływ wydzieliny i dostęp powietrza do pochwy może przyczynić się do wtórnego rozwoju beztlenowców.
Także ciała obce np. krążki dopochwowe mogą wyzwalać nadmierną produkcję śluzu.
Lekarz na podstawie koloru i zapachu wydzieliny może szybciej postawić właściwą diagnozę.
Pobiera także próbkę i posyła do badań laboratoryjnych.
Upławy krwiste mogą oznaczać zapalenie jajowodów, choroby macicy i jajników. Ginekolog powinien na początku wykluczyć nowotwory. Krwista wydzielina może wystąpić także przy poronieniu.
Upławy białawe mające konsystencję twarożku lub żółtawe połączone ze świądem i podrażnieniem okolic pochwy oraz pieczeniem przy mikcji świadczą o drożdżycy.
Obfita wydzielina żółta lub białożółta, którą poprzedza ból przy oddawaniu moczu i swędzenie oraz pieczenie pochwy może sugerować także chorobę weneryczną.
Upławy żółtobiałe, żółtozielone lub jasnobrązowe zazwyczaj pieniste i o intensywnej, nieprzyjemnej woni, z towarzyszącym zaczerwienieniem i podrażnieniem śluzówki są oznaką rzęsistkowicy.
Wydzielina jasnoszara, obfita jest oznaką zakażenia bakteryjnego. Często jest związana z brakiem higieny kobiet lub mężczyzn.
Upławy jasnozielone mogące występować u kobiet ciężarnych, cukrzyków i leczonych antybiotykami wskazują na infekcje grzybiczą.
Przyczyną wydzieliny jasnej i klarownej najczęściej jest reakcja alergiczna na krążki dopochwowe lub prezerwatywę.