Terapia zajęciowa

Terapia zajęciowa jest bardzo istotną dziedziną rehabilitacji. Pomaga ona ludziom niepełnosprawnym fizycznie

Terapia zajęciowa jest prowadzona w ośrodkach rehabilitacyjnych, oddziałach dziecięcych, oddziałach udarowych, neurologicznych, dla poparzonych, w domach dziennego pobytu, domach pomocy społecznej, w szkołach specjalnych, ośrodkach dla narkomanów i alkoholików.

Także w psychiatrii stosowano różne programy terapii zajęciowej, aby odwrócić uwagę chorych od problemów, natarczywych myśli itd. i wypełnić ich czas.

Terapeuci zajęciowi pracują także z ludźmi niepełnosprawnymi umysłowo i z zaburzeniami osobowości, czy emocjonalnymi, nie potrafiącymi zadbać o siebie i rodzinę. Osoby upośledzone umysłowo ucza się żyć w społeczności, osoby z problemami psychologicznymi uczestnicząc w zajęciach grupowych za pomocą specjalisty modyfikują swoje zachowania. Uczestniczenie w przeróżnych formach aktywności zorganizowanej i celowej nie pozostają bierni, nie zanika ich inicjatywa i chęć do pracy oraz kontaktów z innymi.

Ostatnie kilkadziesiąt lat przyniosło postęp w tej dziedzinie. Powstały struktury edukacyjne, które zajmują się nauka terapeutów pracujących z osobami w różnym wieku upośledzonymi umysłowo i fizycznie. Zanim zacznie się pomagać pacjentom przeprowadzane są badania, które pozwalaja ocenić funkcjonowanie pacjenta w codziennym życiu. Terapeuci układają codzienny plan zajęć dla takich osób, uwzględniając indywidualne potrzeby oraz otoczenie w jakim pacjent przebywa. Obserwuje uważnie jak osoba daje sobie radę z wyznaczonymi zadaniami.

W przypadku pracy z ludźmi upośledzonymi fizycznie- przez wypadek lub w wyniku wad wrodzonych-terapeuci zajęciowi skupiają się na wzmacnianiu mięśni, polepszeniu koordynacji, zmniejszeniu sztywności stawów, dbaniu o kondycję fizyczną i umacnianiu i wiary we własne możliwości. Terapeuta współpracuje tu z fizjoterapeutą, zna stan pacjenta i pomaga w wykonywaniu zaleconych zajęć np. pracę przy tokarce z napędem nożnym, aby wzmocnić nogi, czy heblowanie w celu usprawnienia mięśni pleców.

Osoby z kalectwem przejściowym, np. po urazie dłoni czy nogi jak najszybciej muszą odzyskać sprawność tej części ciała i wrócić do pracy. Pacjenci chorzy przewlekle zaś dawać sobie radę z problemami natury praktycznej i psychologicznej także długo po wyjściu ze szpitala, potrzebują też pomocy w podniesieniu jakości życia.

Terapia zajęciowa jest korzystna również dla osób starszych, które bezczynnie siedzą w domu, zaczynają mieć problemy z wykonywaniem zadań wcześniej nie sprawiających kłopotu, dla osób samotnych i przygnębionych.

Terapia zajęciowa bardzo przydaje się osobom, które maja problemy z wykonywaniem codziennych czynności. W warsztatach terapii zajęciowej prowadzi się treningi czystości, higieny, umiejetności społecznych, przygotowywania posiłków, robienia zakupów, dysponowania pieniędzmi (  trening budżetowy ), podtrzymywanie umiejętności czytania, adekwatna ocena własnej osoby i planów życiowych; stwarzanie możliwości podejmowania prób wykonywania czynności w celu poznania poziomu własnych umiejętności i możliwości dostrzegania barier uniemożliwiających ich realizację itp.

W placówkach takich istnieją różne pracownie i kółka hobbystyczne – pacjenci przypisywani są do nich kierując się ich możliwościami oraz zainteresowaniami. Są to np. pracownia dziewiarska, ceramiczna, komputerowa, stolarnia, muzyczna, kółko kucharskie, plastyczne, poetyckie itd.

Rozwija się koordynacja wzrokowo-ruchowa, uwaga, pamięć, koncentracja.

Są też zajęcia ruchowe, ćwiczenia fizyczne. Rehabilitacja ruchowa może obejmować np. ćwiczenia czynne kończyn górnych i dolnych

·        ćwiczenia czynne kończyn górnych i dolnych z obciążeniem i w odciążeniu

·        ćwiczenia bierne stóp i dłoni

·        ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu, brzucha i pośladków

·        ćwiczenia ogólnousprawniające

·        ćwiczenia koordynacji ruchów

·        ćwiczenia mimiczne twarzy

·        ćwiczenia oddechowe

·        ćwiczenia równoważne

·        ćwiczenia relaksacyjne

·        ćwiczenia samoobsługi

Także w klinikach, gdzie stosowana jest taka terapia znajdują się kuchnia, łazienka i sypialnia – tam pacjenci mają możliwość wypróbowania różnych urządzeń i trenować wykonywanie czynności dnia codziennego.

Terapia jest zachętą, bodźcem do większej samodzielności, podnosi samoocenę, pacjenci uczą się wykonywać różne rzeczy w łatwiejszy sposób.

Opiekunowie i terapeuci stosują często wzmocnienie słowne, podkreślają zaangażowanie Współpraca terapeutów z rodzinami pacjentów polega też na na zachęcaniu ich poprzez rozmowę i kontrakt do pozwalania na większą samodzielność, co wzmocni wiarę we własne możliwości i zaakceptowanie choroby.

Kładą nacisk na takie elementy terapii społecznej jak: