Pełny tytuł: Podawanie pokarmu kobiecego małym dzieciom przebywającym w oddziałach intensywnej opieki medycznej
zmniejsza częstość
występowania zakażeń
uogólnionych pochodzenia szpitalnego. (Use of human milk in the intesive care nursery decreases the incidence of nosocomial sepsis)
Rok: 1997
4 str.
Wyd. J Perinatol
Adresat: matki z dziećmi, szpitale
Artykuł ten omawia zalety karmienia piersią na podstawie przeprowadzonych zagranicznych badań. Pozyskany on został dzięki Komitetowi Upowszechniania Karmienia Piersią w Warszawie celem rozpowszechnienia karmienia dzieci piersią
W omawianych wyżej badaniach porównano kolonizację bakteryjną stolca i częstość występowania zakażeń uogólnionych u dzieci, przebywających w oddziałach intensywnej opieki medycznej (OIOM) karmionych pokarmem kobiecym (HM-human milk) i karmionych sztucznymi mieszankami (FF-formula fed). Zebrano dane dotyczące kolejnych 178 noworodków przyjętych do OIOM-U, które pozostawały w nim dłużej niż przez tydzień. Decyzję dotyczącą rozpoczęcia karmienia, jak również zaproponowania takiej możliwości podejmował zespół medyczny. Zachęcano do podawania odciągniętego pokarmu kobiecego. Dziecko było karmione mlekiem kobiecym na podstawie decyzji jego matki (59 HM i 114 FF).
Matki zostały przeszkolone w zakresie higienicznego przygotowania całego sprzętu, mającego kontakt z pokarmem oraz metod mycia rąk i piersi. Pokarm w ilości jedna, dwie łyżeczki do herbaty był najpierw odciągany ręcznie i wylewany, co jak wiadomo zmniejsza ryzyko zakażenia bakteryjnego. Mleko było przechowywane przez godzinę w lodówce, a następnie zamrażane w OIOM-ie, w pojedynczych, całkowicie wypełnionych pojemniczkach, w temperaturze -18°C. Pokarmu nie podawano wówczas, gdy liczba znajdujących się w nim jednostek Staphylococcus epidermidis tworzących kolonie przekraczała 3x10 w jednym mililitrze lub zawierał on jakiekolwiek bakterie gram-ujemne. Uznawano, że dzieci są karmione mlekiem kobiecym, gdy w wyznaczonym czasie, w ramach żywienia dojelitowego, otrzymywały przez tydzień lub dłużej wyłącznie pokarm, lub gdy mleko kobiece zapewniało przynajmniej 40% całkowitej, dojelitowej podaży kalorii.
Posiewy stolca pobrano u pierwszych 82 dzieci przyjętych do oddziału. Próbki uzyskano od 80 noworodków w wieku od 1 do 2 tygodni (u 2 nie pobranych próbek do ukończenia 2 tygodnia życia). Posiewy wykonywano ponownie po 3-4 tygodniach u 67 niemowląt i po 5-6 tygodniach u 52 dzieci, przebywających nadal w oddziale. Próbki kału umieszczano w jałowych pojemniczkach, przekazywano natychmiast do laboratorium i wysiewano na płytkach hodowlanych.
Porównanie częstości występowania zakażeń uogólnionych w grupie karmionej pokarmem kobiecym i grupie otrzymującej sztuczne mieszanki przeprowadzono u wszystkich dzieci uczestniczących w badaniu (n = 178). Natomiast florę bakteryjną zasiedlającą przewód pokarmowy porównano tylko u pierwszych 82 dzieci. Przez cały czas trwania badania, pokarmem kobiecym żywiono 33% dzieci (59/178). Pokarm ten otrzymywało 21,3% (38/178) noworodków w wieku od jednego do 2 tygodni, 29,6% (43/145) noworodków w wieku od 3 do 4 tygodni oraz 20% (19/95) niemowląt w wieku od 5 do 6 tygodni. Wyniki oznaczenia rodzaju kolonizacji jelita grubego oceniano, stosując metodę analizy krótkich okresów przeżycia (discrete-times survival analysis), dla trzech przedziałów czasu. Uzyskane różnice osiągnęły znamienność statystyczną w przypadku Enterococcus sp. (OR = 2,7, 95% przedział ufności od 1,7 do 6,3; p=0,02) oraz Escherichia coli (OR = 2,9, 95% przedział ufności od 1,2 do 6,9; p=0,02). Obie bakterie częściej występowały w grupie dzieci otrzymujących pokarm kobiecy.
Częstość występowania zakażeń uogólnionych, w czasie trwającego trzytygodniowego okresu obserwacji, była większa w grupie dzieci karmionych mieszankami, w porównaniu z grupą otrzymującą pokarm kobiecy; 10% wobec 5% u noworodków w wieku od tygodnia do 2 tygodni, 20% wobec 9% u noworodków w wieku od 3 do 4 tygodni oraz 15% wobec 0% u niemowląt w wieku od 5 do 6 tygodni. Stosując metodę analizy krótkich okresów dla trzech przedziałów czasu wykazano znamienną statystycznie różnicę wskaźnika występowania zakażeń uogólnionych między grupą otrzymującą pokarm kobiecy i grupą karmioną sztucznie (OR=0,38, 95% przedziału ufności od 0,15 do 0,95, p=0,04).
Autorzy wykazali, że u dzieci karmionych mrożonym, odciągniętym pokarmem kobiecym zwiększony jest wskaźnik skolonizowania przewodu pokarmowego przez bakterie tlenowe, a różnica jest znamienna w przypadku E. Coli i Enterococcus sp. W przeciwieństwie do zwiększenia wskaźnika kolonizacji, u dzieci karmionych mlekiem kobiecym, przez cały czas prowadzenia badania niższa była częstość występowania zakażeń uogólnionych. Autorzy dochodzą do wniosku, że wykazanego w badaniu prowadzonym na małych dzieciach przebywających w OIOM-ie, znamiennego zmniejszenia częstości występowania nabytych, szpitalnych zakażeń uogólnionych, które spowodowane było karmieniem pokarmem kobiecym nie można tłumaczyć jego wpływem na florę bakteryjną przewodu pokarmowego. Przypuszczają oni, że zamrożony pokarm zachowuje odpowiednie własności immunologiczne, chroniąc te dzieci przed wystąpieniem uogólnionego zakażenia.
(A.Dom)