Partie polityczne.
Ciała pośredniczące w wykonywaniu
władzy państwowej
W państwach
demokratycznych wykonywanie władzy państwowej wymaga powołania i
działania ciał
pośredniczących, których rolą – jak z nazwy ich wynika – jest pośrednictwo
między decyzyjnymi ośrodkami władzy państwowej a podmiotem tej władzy, czyli
narodem, ludem, społeczeństwem.
Charakter
ciał pośredniczących mają we współczesnych państwach partie polityczne,
grupy nacisku, organizacje społeczne, kościoły oraz związki wyznaniowe.
Ciała pośredniczące są
zaangażowane w procesy werbalizacji interesów społecznych oraz celów
politycznych.
Kształtują
one także potrzeby, aspiracje i dążenia ludzi, których reprezentują.
Ciała
pośredniczące, które są formą pozapaństwowego organizowania się ludzi, są tak
dalece zróżnicowane, że ich porównywanie, bez wyraźnego określenia ich
odmienności, może prowadzić do mylnych wniosków.
Partie
polityczne oraz systemy partyjne
Partią
polityczną nazywa się formalnie
dobrowolna organizację polityczną, która w oparciu o sformułowany program, dąży
do zdobycia i wykonywania władzy w państwie, reprezentując interesy grupy
ludzi o zbliżonych dążeniach i aspiracjach.
Podstawą
zrzeszania się ludzi w partie polityczne jest ich program, który najczęściej
ogranicza się do najbardziej podstawowych celów działania w określonym czasie.
Program
ma skłonić ludzi do popierania partii, bądź organizacyjnego się z nią
związania.
Struktura
organizacyjna
partii politycznych jest bardzo różna. Wyróżniamy:
-
Partie masowe,
-
Partie kadrowe.
Partie masowe
Oparte są na
masowej rekrutacji członków, mają stałe struktury działające niezależnie od
rytmu kampanii wyborczych do parlamentu oraz na inne wybieralne stanowiska w
państwie, np. prezydenta.
Partie kadrowe
Rezygnują z
rekrutacji masowej i swe działania opierają na grupie zawodowych polityków oraz
grupie aktywistów – wolontariuszy. Partie te nie mają tez stałych struktur.
Funkcje partii
politycznych
We
współczesnych państwach działania partii koncentrują się na wyborach, a
następnie pracy parlamentów. Stąd też mówiąc o funkcjach partii politycznych
wyróżnia się trzy podstawowe ich typy:
-
Funkcję wyborczą,
-
Funkcję rządzenia,
-
Funkcję integracji politycznej.
system partyjny
System
partyjny (w wąskim rozumieniu), to układ stosunków między legalnie działającymi
partiami w danym państwie w danym czasie.
System partyjny (w szerokim rozumieniu),
obejmuje nie tylko partie działające legalnie, ale także tworzące nielegalną
opozycję pozaparlamentarną oraz grupy nacisku.
W literaturze
polityczno-prawnej wyróżnia się:
-
System jednopartyjny,
-
System dwupartyjny,
-
System wielopartyjny.
Więcej streszczeń na temat Partie polityczne