Prokuratura jest organem państwowym powołanym do strzeżenia
praworządności oraz czuwania nad ściganiem przestępstw. Drugie
z wymienionych zadań koncentruje się na czynach naruszających prawo karne. Natomiast strzeżenie
praworządności ma szerszy charakter i nie ogranicza się do obszaru prawa karnego, lecz przejawia się w dziedzinach podejmowanych również na gruncie innych gałęzi prawa.
Ustawa przewiduje, że prokuratura określone wyżej zadania wykonuje między innymi przez:
- prowadzenie lub nadzorowanie
postępowania przygotowawczego w sprawach karnych oraz sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego przed sądami.
- wytyczanie powództw i składanie wniosków oraz udział w postępowaniu sądowym w sprawach cywilnych oraz w sprawach ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, jeżeli wymaga tego ochrona praworządności, interes społeczny lub inne ważne względy
- podejmowanie środków przewidzianych prawem, zmierzających do prawidłowego i jednolitego stosowania prawa w różnych rodzajach postępowania (sądowym, administracyjnym, w sprawach wykroczeń i innych)
- sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem wyroków w sprawach karnych, postępowań o tymczasowym aresztowaniu oraz innych decyzji o pozbawieniu wolności
- prowadzenie badań nad przestępczością oraz zapobieganie i zwalczanie jej
- zaskarżanie do sądu decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem oraz udział w toczącym się w związku z tym postępowaniem sądowym
- koordynowanie działalności w zakresie ścigania przestępstw prowadzonej przez inne organy państwowe
- współdziałanie z różnymi organami, jednostkami organizacyjnymi i organizacjami społecznymi w zapobieganiu przestępczości i innym naruszeniom prawa
- opiniowanie aktów normatywnych
- podejmowanie innych czynności przewidzianych prawem
Dochodzenie najczęściej prowadzą organy policji pod nadzorem prokuratora, a w niektórych sprawach także inne uprawnione organy.
Działanie prokuratora w czasie postępowania przygotowawczego powinna cechować wszechstronność i skrupulatność, powinien dążyć do wyszukiwania okoliczności obciążających podejrzanego.
Prokuraturę stanowi prokurator generalny wraz z podległym mu aparatem. Podstawową część aparatu prokuratury stanowią prokuratury rejonowe, wojewódzkie, apelacyjne. Prokuratorem generalnym jest z urzędu minister sprawiedliwości.