Obdukcja to badanie sądowo- lekarskie wykonywane na polecenie sądu
lub prokuratora przez lekarza specjalistę z zakresu medycyny sądowej, mające na celu stwierdzenie faktu wystąpienia na ciele osoby pokrzywdzonej obrażeń i innych śladów lub ich braku oraz określenie stopnia i charakteru uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia i ich skutków.
Obdukcja to także badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny śmierci- tzw. wstępne
oględziny, które są na ogół uzupełniane sekcją zwłok, czyli połączeniem zewnętrznych
i wewnętrznych oględzin zwłok.
Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego oględzinom ciała mają obowiązek poddac się podejrzani i oskarżeni, natomiast w stosunku do
pokrzywdzonego można zarządzic przeprowadzenie oględzin ciała tylko po wyrażeniu przez niego zgody.
Jednak w sytuacji, gdy karalnośc czynu zależy od stanu zdrowia pokrzywdzonego, nie może on sprzeciwic się oględzinom i badaniom nie połączonym z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym.
Badania sądowo- lekarskie pokrzywdzonych mają na celu ocenę doznanych przez nich uszkodzeń ciała lub rozstroju zdrowia dla potrzeb procesu / rodzaj obrażeń, czas
i sposób ich powstania, rodzaj narzędzia, które spowodowało uraz/.
Po przeprowadzonym badaniu lekarskim lekarz wydaje opinię opracowaną na podstawie protokołu badania pokrzywdzonego. Wyniki te mają wartośc dowodów procesowych.
W przypadku osoby zatrzymanej przez policję badania lekarskie
przeprowadza się,
jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że osoba ta znajduje się w stanie zagrażającym jej życiu lub zdrowiu, a w szczególności, gdy:
- osoba zatrzymana ma widoczne obrażenia ciała lub utraciła przytomnośc,
- oświadcza ona, że cierpi na schorzenia wymagające stałego lu okresowego leczenia,
- z posiadanych przez policje informacji lub z okoliczności zatrzymania wynika, że osoba ta może byc chora zakaźnie.
Badania osoby zatrzymanej przeprowadza się po dokonaniu przez policję niezbędnych formalności związanych z zatrzymaniem, na podstawie pisemnego wniosku dyżurnego jednostki policji dokonującej zatrzymania.
W stosunku do oskarżonego obdukcję przeprowadza się na polecenie organu prowadzącego postępowanie karne. Obowiązkiem organu jest pouczenie oskarżonego
o obowiązku poddania się zarządzonym badaniom lekarskim.
Badanie lekarskie oskarżonych pozbawionych wolności przeprowadzają zakłady służby zdrowia zakładów karnych lub aresztów śledczych.