Kontrola wydawania przepisy wewnętrznych dotyczących mienia
W wyniku kontroli stwierdzano przypadki nieuchwalenia przez
gminę wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy oraz zasad i kryteriów wynajmowania lokali wchodzących w skład tego zasobu wraz z zasadami polityki czynszowej, wskutek czego – po upływie terminu obowiązywania stawek czynszu określonych uchwałą rady gminy - brak było podstaw prawnych do ustalenia nowych stawek czynszu najmu lokali mieszkalnych przez zarząd gminy, a od 27 października 2002 r. – przez wójta lub burmistrza gminy.
Zalecano wówczas opracowanie i przedłożenie radzie projektu uchwały określającej wieloletni program gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy, zasady i kryteria wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, zasady polityki czynszowej oraz warunki obniżania czynszu, stosownie do przepisów art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. Z 2005r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Stawki czynszu za 1m2 powierzchni użytkowej lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy – z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających ich wartość użytkową, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy – ustala organ wykonawczy, zgodnie z zasadami polityki czynszowej oraz warunkami obniżania czynszu, określonymi przez Radę na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4, stosownie do przepisów art. 8 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Od 1 stycznia 2005 r. właściciel lokali wchodzących w skład publicznego zasobu mieszkaniowego może, na wniosek najemcy, w oparciu o postanowienia uchwały Rady Gminy, stosować też określone obniżki czynszu naliczonego według obowiązujących stawek w stosunku do najemców o niskich dochodach, zgodnie z art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy.
Kontrole stwierdzały przypadki określenia przez Radę, zamiast wymaganego programu, wyłącznie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy i zasad polityki czynszowej, w których czasem nie określono zasad wynajmowania lokali socjalnych oraz wysokości dochodu gospodarstwa uzasadniającego zastosowanie obniżek czynszu i kryteriów oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2 albo opracowanie programu niezawierające:
- prognozy dotyczącej wielkości oraz stanu technicznego zasobu mieszkaniowego gminy z podziałem na lokale socjalne i pozostałe lokale mieszkalne,
- zasad polityki czynszowej oraz warunków obniżania czynszu,
-sposobu i zasad zarządzania lokalami i budynkami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz przewidywane zmiany w zakresie zarządzania mieszkaniowym zasobem gminy w kolejnych latach,
- źródeł finansowania gospodarki mieszkaniowej w kolejnych latach,
- wysokości wydatków w kolejnych latach, z podziałem na koszty bieżącej eksploatacji, koszty remontów oraz koszty modernizacji lokali i budynków wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, koszty zarządu nieruchomościami wspólnymi, których gmina jest jednym ze współwłaścicieli, a także wydatki inwestycyjne,
- opisu innych działań mających na celu poprawę wykorzystania i racjonalizację gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.
Stwierdzano również uchwały niezawierające określenia szczegółowych zasad polityki czynszowej oraz warunków obniżania czynszu, z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających ich wartość użytkową, stosownie do przepisów art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu.
Wystąpiły przypadki ustalenie stawki czynszu w lokalach socjalnych w wysokości przekraczającej 50% najniższej stawki czynszu obowiązującego w mieszkaniowym zasobie miasta (w kwocie 1,36 zł) niezgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 23 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego, oraz stosownie do postanowień uchwały Rady Miasta, zgodnie z którymi stawka czynszu w przypadku lokali socjalnych nie może przekraczać 50% najniższej stawki czynszu obowiązującego w zasobie mieszkaniowym miasta. Zalecano wówczas obniżenie wysokości stawki czynszu w lokalach socjalnych lub zmianę minimalnej stawki czynszu obowiązującą w zasobie mieszkaniowym miasta, w ten sposób, by stawka czynszu w lokalach socjalnych nie przekraczała progu określonego przez powołane przepisy.
Stwierdzano również:
- nieustalenie przez wójta gminy stawek czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy i pobieranie czynszu najmu za lokale mieszkaniowe z zastosowaniem stawek określonych w uchwale Rady Gminy z naruszeniem art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy, określającą politykę czynszową gminy - stosownie do przepisów art. 8 pkt l tej ustawy,
- naruszanie wyłącznej kompetencji rady gminy do stanowienia w sprawie zbycia nieruchomości, przez oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie na czas nieokreślony bez zgody rady gminy i podanie do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, przed uzyskaniem zgody rady gminy na jej zbycie z naruszeniem przepisów art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym.
- naliczanie czynszu za lokale mieszkalne w okresie od lutego do grudnia 2002 r. oraz w latach 2003 i 2004 w oparciu o nieaktualną stawkę bazową czynszu regulowanego, która utraciła moc obowiązującą z 1 lutego 2002 r.
Kontrole ujawniały, że powodem wielu nieprawidłowości było nieokreślenie procedur kontroli finansowej zapewniających właściwą realizację zadań związanych z gospodarowaniem nieruchomościami, w związku z czym zalecano wprowadzenie lub odpowiednie uzupełnienie istniejących procedur w sposób zapobiegający występowaniu podobnych nieprawidłowości.