Renta socjalna uregulowana w ustawie z 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej ( z późniejszymi zmianami ) należy się osobie
pełnoletniej i całkowicie niezdolnej do pracy w wyniku naruszenia sprawności organizmu, które miało miejsce:
a. przed ukończeniem 18 roku życia
b. podczas nauki w szkole podstawowej, gimnazjum, ponadgimnazjalnej, wyższej – studia dzienne, zaoczne, wieczorowe – przed ukończeniem 25 roku życia. Szkoła może być publiczna lub prywatna.
c. podczas studiów doktoranckich
Pod pojęciem
naruszenie sprawności organizmu rozumiemy najczęściej wypadek, ciężką chorobę, która wystąpiła w dzieciństwie lub młodości i przyczyniła się do tego, że osoba ta jest całkowicie niezdolna do pracy po osiągnięciu pełnoletności.
Całkowita niezdolność do pracy , o której mowa wyżej może także powstać później, powiedzmy po 40 roku życia. Jeżeli jednak naruszenie sprawności organizmu, które przyczynia się do powstania całkowitej niezdolności do pracy nastąpiło przed ukończeniem lat 18 lub 25 u osoby uczącej się lub robiącej doktorat, osobie takiej renta należy się. Skutki choroby lub wypadku mogą bowiem pojawić się po pewnym czasie, także choroba może ujawnić się niespodziewanie po latach.
Oceny dokonywać będzie lekarz orzecznik ZUS (art. 5 ustawy).
Rentę przyznaje się na stałe albo na określony okres czasu zależnie od tego, czy niezdolność do pracy została uznana za trwałą czy tymczasową (art. 4 ustawy).
Renta socjalna nie jest uzależniona od dochodu. Przysługuje w stałej wysokości, którą ustala ZUS. W razie śmierci osoby, która otrzymała rentę socjalną rodzinie jej należy się zasiłek pogrzebowy.
Wniosek o przyznanie renty składać może osoba niepełnosprawna albo jej przedstawiciel ustawowy. Może też z nim np. pracownik socjalny, który zna sytuację tej osoby, pod warunkiem, że posiada pisemną zgodę tej osoby j lub jej przedstawiciela ustawowego.
Do wniosku ( formularz ) należy dołączyć:
a. zaświadczenie o stanie zdrowia, które wystawi lekarz rodzinny, dokumentację medyczną ( szpital, szpital specjalistyczny, przychodnie, lekarze specjaliści, ubezpieczyciel – w przypadku wypadku )
b. zaświadczenie ze szkoły czy uczelnio odbywaniu tamże nauki
Renta socjalna wynosi 84 procent najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Nie przysługuje ona osobie pobierającej emeryturę, zasiłek przedemerytalny, czy rentę z tytułu niezdolności do pracy ani osobom posiadającym gospodarstwa rolne o powierzchni użytków rolnych większej niż 5 hektarów przeliczeniowych.
Rentę socjalną można zawiesić, jeżeli osoba ją pobierająca uzyska przychód
opodatkowany, wyższy niż 30 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obojętnie czy z umowy o pracę, prowadzonej działalności gospodarczej, itp.
Prawo do renty socjalnej mają osoby posiadające obywatelstwo polskie, które zamieszkują i przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również cudzoziemcy mieszkający i przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy uzyskali zezwolenie na osiedlenie się albo status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej oraz obywatele UE przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadający zezwolenie na pobyt.