Rodzaje
aparatów fotograficznych i ich zastosowanie
Aparaty fotograficzne można sklasyfikować wg różnych kryteriów. Ogólnie wszystkie aparaty można podzielić na te, które mają już tylko znaczenie historyczne oraz takie stosowane do dziś. Istnieją aparaty analogowe oraz cyfrowe, przy czym technologia cyfrowa wypiera coraz bardziej analogową. Jeszcze do niedawna aparatom cyfrowym zarzucano gorszą jakość. Teraz te braki zostały wyeliminowane. Zaletą tych aparatów jest natychmiastowe uzyskiwanie obrazu, możliwość wykonania dużej ilości zdjęć (brak ograniczeń związanych z kliszą) oraz coraz łatwiejsze otrzymywanie odbitek w domu.
Przy klasyfikacji najlepiej oprzeć się na zasadach konstrukcyjnych. Głównym i najbardziej znanym systemem jest
podział według formatu zdjęcia. Z formatem ściśle związany jest sposób konfekcjonowania materiałów zdjęciowych. Wyróżnić tu można aparaty: wielkoformatowe, średnioformatowe oraz małoobrazkowe.
Do wielkoformatowych aparatów zaliczamy te od formatu 9cm×12cm oraz większym. W tym przypadku stosuje się błony płaskie, pakietowe oraz czasem płyty fotograficzne. Błony pakietowe jako jedyne można umieszczać po kilka w kasecie. Reszta materiałów umieszczana jest pojedynczo. Aparaty wielkoformatowe umożliwiają także stosowanie mniejszych formatów, a nawet błon zwojowych i małoobrazkowych (używa się przystawek). Aparaty te służą do wykonywania pojedynczych zdjęć. Materiał do aparatu musi być zakładany w warunkach ciemniowych. Stosowane są w
fotografii profesjonalnej. Używa się ich w plenerze oraz podczas reportażu. Pozwalają na uzyskiwanie dużych powiększeń z zachowaniem dobrej jakości ostrości. Rozmiary, a także skomplikowana obsługa wykluczają ich użycie przez amatorów.
Aparaty średnioformatowe obejmują formaty: 4,5cm×6cm, 6cm×6cm, 6cm×7cm, 56mm×72mm (format idealny), 6cm×9cm. W tych aparatach stosuje się błony zwojowe (62mm). Błony te są nawijane na szpulę z rdzeniem wraz ze światłoszczelnym papierem. Błona po wykonaniu zdjęcia jest przewijana z jednej szpuli na drugą. Te aparaty umożliwiają wykonanie 12 lub 24 zdjęć. W przypadku formatu 6cmx7cm błona przeznaczona jest na 10 lub 20 zdjęć. Format 6cm×9cm obecnie został wycofany. Aparaty średnioformatowe wykorzystuje się w fotografii zawodowej.
Odrębnym typem aparatu, są aparaty miniaturowe. Tu stosuje się błony wąskotaśmowe – 8mm×16mm. Format zdjęcia to 8mm×11mm lub 12mm×17mm. Aparaty te mają zastosowanie jedynie jako notatniki fotograficzne. Są wygodne, gdyż mają małe rozmiary i są lekkie. Charakteryzują się też dużą głębią ostrości. Są one w pełni zautomatyzowane, co ułatwia ich obsługę, ale też uniemożliwia naszą ingerencję.
Kolejnym wymienionym aparatem jest
Aparat małoobrazkowy. Prototypem tego aparatu była Leica (o. Barnach 1914). Aparat ten ma format 24mm×36mm. Wykorzystuje się tu błonę fotograficzną o szerokości 35mm. Jest ona podwójnie perforowana. Film umieszczony jest w kasecie, która jest dodatkowo zabezpieczona przeciwświetlną ochronną. W trakcie wykonywania zdjęć błona jest przewijana na szpulę odbierającą, a po skończeniu filmu z powrotem przewijana do oryginalnej kasety. Umożliwia to łatwą, bez użycia ciemni, wymianę filmu. Ilość możliwych do wykonania zdjęć to najczęściej 24 lub 36 klatek (rzadko 12). W aparatach małoobrazkowych można też stosować błony na szpuli (bez kasety) lub na metry. Czasem spotykany jest też tzw. półformat zdjęcia (18mm×24mm). Aparaty małoobrazkowe od kilku lat zyskują coraz większą popularność, ponieważ dały się łatwo zautomatyzować i tym samym znalazły zastosowanie w fotografii amatorskiej, wypierając prawie całkowicie aparaty średnioformatowe. Inną zaletą małego formatu jest duża głębia ostrości. Aparaty te umożliwiają też stosowanie dużych otworów przesłony, a więc wykonywanie zdjęć w złych warunkach oświetleniowych. Przewagę też jest niska cena, a tym samym większa dostępność. Uproszczeniu uległo także i samo wywoływanie, które odbywa się w koreksie. Początkowo problem stanowiła duża ziarnistość emulsji, ale z czasem rozwój techniki i postępy chemii pozwoliły przezwyciężyć ten problem. Niestety kiedy chcemy uzyskiwać powiększenia ujawniają się wszelkie uszkodzenia i zabrudzenia błony dlatego trzeba zachować dużą ostrożność. W tym przypadku aparaty średnioformatowe dalej zachowują wyższość. Pozwalają na wykonywanie retuszu oraz klisz do matryc drukarskich. Występuje też w nich możliwość zmiany ustawienia elementów kamery. Dzięki tej cesze można kontrolować kształt obrazów i ostrość poszczególnych ich części.
Budowa aparatu określona też jest przez zasadę kontroli jakości obrazu i sposobu nastawiania ostrości. Zdecydowanie wyróżniają się tu aparaty wielkoformatowe. Obraz obserwowany jest na matówce przed zdjęciem, a w średnioformatowych i małoobrazkowych zastosowany został system luster. Aparaty z wbudowanymi zwierciadłami to tzw. lustrzanki. Wśród nich wyróżnić można lustrzanki dwu – i jednoobiektywowe. Dzisiaj używane są jedynie lustrzanki jednoobiektywowe.
Aparaty można podzielić również ze względu na typ obiektywu. Wymienić można aparaty stałoogniskowe oraz zmiennoogniskowe. W tej chwili praktycznie nie używa się aparatów stałoogniskowych – nie miały one możliwości wymiany obiektywu, a więc ograniczały fotografa. Aparaty zmiennoogniskowe to zarówno te z wymiennym obiektywem jak i te z tzw. zoomem, czyli obiektywem o zmiennej ogniskowej. Jeżeli chodzi o obiektywy wymienić możemy : krótkoogniskowe, długoogniskowe i tzw. standardowe (dla małego obrazka jest to 50mm, dla średniego obrazka – 80mm). Obiektywy stałoogniskowe mają zastosowanie w fotografii studyjnej. Dają lepszą precyzję i dokładność zdjęcia. Przy wykonywaniu zdjęć portretowych używa się obiektywów długoogniskowych, ewentualnie standardowych. Aparaty z tzw. zoomem przydatne są w pracy w terenie, kiedy ciężko nosić kilka obiektywów lub musimy często zmieniać długość ogniskowej. Plusem oczywiście też jest cena.
W tej chwili rzadko stosowanym odrębnym typem aparatu jest polaroid.. Opracowany został przez Edwarda Landa. Zdobył nawet ogromną popularność. Pozwala on na otrzymanie natychmiast odbitki, ale nie ma możliwości stworzenia kopii. Wśród aparatów specjalnych można wyróżnić jeszcze np. aparaty do zdjęć podwodnych.
Ogólnie aparaty można sklasyfikować jeszcze powołując się na historię. Tu wyróżniamy aparaty historyczne i te stosowane do dziś. Historycznie pierwszym „urządzeniem” uznawanym za pierwowzór aparatu była tzw. camera obscura. Była to po prostu skrzynka z małym otworkiem. Za jej wynalazcę powszechnie uznaje się Leonarda da Vinci, ale tak naprawdę pojawiła się już wcześniej. Następnie pojawiły się aparaty mieszkowe (Eastman Kodak) na błony zwojowe. Kolejne były lustrzanki dwuobiektywowe. Pierwszą lustrzanką jednoobiektywową był Hasselblad.
Więcej recenzji na temat www.shvoong.com