W historii badań genologicznych wyodrębniły się zasadniczo dwa głowne stanowiska. Pierwsze wywodzące się od Arystotelesa,
to klasyfikacja utworów w grupy na podstawie ich stałych cech. Początkowo chodziło o sposób wypowiadania się autora (stąd trójpodział epika, liryka i dramat), później poszerzono teorię o gatunki i wprowadzono różne kryteria rozwóżniania (wzorzec metryczny, wzorzec stroficzny, temat, cel utworu). Teorie tego typu charakteryzują się oparciem na stałych, niezmiennych pojęciach, przypisywanych rodzajom i gatunkom. Gatunki powstają jeden po drugim i są niezmienne.
Drugie stanowisko pochodzi od Brunetiere’a i Van Tieghema. Zakładają oni ciągłość gatunków, dopiszczając nawet zmianę ich cech. Przy czym kryterium ciągłości polega u nich na nieprzerwanej, stopniowej przemianie gatunku. Gatunek budowany jest na zasadzie analogii - bliskich sobie cech strukturalnych. Stanowisko to kompromituje teorię ciągłości wskazując na skupianie w obszarze jednej kategorii utwórów chronologicznie od siebie oddalonych, z powodu przypadkowej zbieżności pewnych cech. Problem stanowi także klasyfikowanie jednego utworu do kilku gatunków jednocześnie.
Pojęcie ciągłości gatunkowej staje się dla genologii literackiej pojęciem centralnym. Niemniej posiada ono dwa różne rozumienia:
1) ciągłość tj. utrzymanie stałych cech.
2) ciagłość tj. stopniowa ewolucja gatunku.
Drugie rozumienie prowadzi do historycznej ciągłości danego nurtu gatunkowego (za nim opowiada się Opacki).
Garunek literacki może wytwarzać na drodze własnej ewolucji wzrce sobie przeciwstawne. Dzieje gatunku to obraz przemian jakie zachodzą w jego ewolucji.
Następnie Opacki analizuje trzy utwory, wskazując na ich przykładzie proces ewolucji i krzyżowania gatunków: "Dziwy" Romana Zmorskiego, "Królestwo" Leopolda Staffa i "Podróżny i strumień" Franciszka Karpińskiego.
Ponieważ krzyżowanie się gatunków jest typowe dla literatury, to tylko dynamiczne ujęcie gatunków ocala sens całej genologii.
Ewolucja może przebiegać w trzech wariantach:
1) tworzenie nowych elementów poetyki.
2) modyfikacja znaczeniowa istniejących już elementów.
3) wprowadzanie w obręb jednego gatunku elementów z innych gatunków (tj. krzyżowanie gatunków).
Dzięki temu w utworach możemy zaobserwować wielopostaciowość genologiczną, tj. obecność kilku utrwalonych dawniej postaci gatunkowych.