Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Kultura masowa - definicje

Praca naukowa Recenzja   według:catarina78     Autor : Różni
ª
 

KULTURA MASOWA I JEJ KONCEPCJE

 Pojęcie kultury masowej obejmuje złożony kompleks zjawisk, występujących w kulturze zurbanizowanych społeczeństw. Istnieje wiele definicji tego zjawiska. Najczęściej jednak wiążą się one z rozpowszechnieniem środków masowego przekazu w XIX i XX wieku.

1. Środki techniczne:

Środki komunikowania masowego są to urządzenia i instytucje, za pomocą których kierowane są pewne treści do bardzo licznej i zróżnicowanej publiczności. Zalicza się tu przede wszystkim: wysokonakładową prasę, radio, telewizję, fonografię, kinematografię oraz wydawane w wielkich nakładach książki. W ostatnich latach do środków komunikacji masowej dołączył także Internet. Decydującym wyróżnikiem masowych mediów jest ich wielki (ponadregionalny, ogólnokrajowy, międzynarodowy a nawet globalny) zasięg. Masowymi środkami przekazu stały się kolejno: prasa w XIX wieku, film w latach 20 XX wieku, radio w latach 30, telewizja w 50 oraz Internet w 80 i 90. Antonina Kłoskowska wymienia w związku z tym dwa progi umasowienia: pierwszy dotyczy okresu po I wojnie światowej (zwycięstwo filmu jako sztuki i masowego środka oddziaływania, szczytowy punkt rozwoju prasy, początki światowej radiofonii), drugi natomiast nastąpił w drugiej połowie XX wieku, kiedy to telewizja stała się głównym środkiem komunikowania masowego.[1] Rozwój kultury masowej jest więc ściśle powiązany z przemysłem i wynalazkami technicznymi. W latach 40 w Stanach Zjednoczonych powstał termin mass media, który zwracał uwagę na główne cechy środków masowego przekazu: masowość produkcji i odbioru przekazów oraz schematyczność, prostotę i łatwą dostępność przekazywanych treści.

2. Społeczeństwo masowe:

Pojęcie kultury masowej związane jest z koncepcją „społeczeństwa masowego”. Termin ten stosowany był głównie przez krytyków zachodniego społeczeństwa przemysłowego. Jego cechy charakterystyczne to: amorficzność, rozkład więzi międzyludzkich, zanik wyższych wartości, brak zakorzenienia w tradycji, materializm, konformizm, upodobnianie się jednostek do siebie, zanik indywidualności, bierność, podatność na manipulację przy użyciu propagandy i reklamy, uniformizacja kultury, rutynizacja i alienacja pracy, rozrastanie się biurokracji. Motywy te były obecne w myśli społecznej już na początku XIX wieku. Do ich spopularyzowania przyczynił się José Ortega y Gasset, autor Buntu mas[2] (1929), który trafnie scharakteryzował człowieka masowego jako rozpuszczone dziecko, które spełnia wszystkie swoje zachcianki, nie dając nic w zamian, nie odczuwając nawet wdzięczności dla twórców samochodów, urządzeń gospodarstwa domowego czy komputerów. Człowiek masowy jest przekonany, że wszelkie wytwory kultury po prostu mu się należą. Wierzy także w bezwzględny postęp techniczny: samochody będą coraz lepsze i tańsze a komputery coraz szybsze i mniejsze.

Dobrze zintegrowane wspólnoty przekształcone zostały w anonimową masę ludzką. Pojawiło się pojęcie „samotnego tłumu” autorstwa Davida Riesmana, cechującego się apatią, biernością, nastawieniem konsumpcyjnym, rozdarciem między pracą a czasem wolnym.[3] Samotny tłum nie znajduje w świecie żadnego punktu odniesienia. Wszystko w nim jest bowiem do kupienia, nawet jeśli chodzi o doznania religijno-mistyczne.

3. Definicje kultury masowej

Stosunek wobec kultury masowej przybiera trzy podstawowe formy. Po pierwsze mamy stanowisko akademickie, które cechuje niechęć do wytworów kultury masowej, przeradzająca się czasem w walkę z wulgaryzacją, niższością artystyczną i myślową. Drugie stanowisko prezentują artyści awangardowi. Warto tu zwrócić uwagę, że awangarda i kultura masowa narodziły się w tym samym czasie, często też korzystały z tych samych środków przekazu. Ze strony artystów odnaleźć można postawę pogardy i sympatii, czasem wręcz zachwytu nad takimi wytworami jak: kino, brukowa powieść kryminalna czy melodramat. Fascynacja kulturą masową doprowadziła do powstania takich kierunków w sztuce jak: pop-art. Trzecim nurtem jest stanowisko liberalne, rozumiejące, uznające istnienie kultury masowej jako czegoś nieodwracalnego w cywilizacji przemysłowej.

 a. krytyka arystokratyczna

Zainteresowanie kulturą masową wzrosło w latach 50-tych głównie na gruncie amerykańskim, choć proces narastania zjawiska został dostrzeżony w Polsce już w 20-leciu. Refleksje Bystronia czy Chałasińskiego były jednak raczej hipotezami i przewidywaniami niż naukowymi stwierdzeniami. Dwight Macdonald (Teoria kultury masowej) w 1953 roku przeciwstawił kulturę masową „hurtem rzucaną na rynek” tradycyjnej „wyższej kulturze”[4]. Kultura masowa jest „artykułem masowego spożycia, jak guma do żucia”. Autor zwraca także uwagę na przyczyny narodzin kultury masowej po 1800 roku, kiedy to demokracja polityczna i powszechna oświata złamały monopol dawnej klasy wyższej na uczestnictwo w kulturze. Postęp techniczny umożliwił tanią produkcję gazet i książek, zaspokajających potrzeby świeżo przebudzonych mas. Kultura masowa powstała „jako pasożytnicza narośl na wyższej kulturze.” W pewnym stopniu jest ona także kontynuacją sztuki ludowej. Z tą różnicą, że jest ona narzucana odgórnie, jest fabrykowana przez techników. Producenci, czyli „władcy kiczu” eksploatują kulturalne potrzeby mas dla zysku.

W 1958 roku ukazał się zbiór tekstów dotyczących kultury masowej: „Mass culture” Bernarda Rosenberga i Dawida M. White’a. Teksty te były wyrazem tzw. arystokratycznej krytyki kultury masowej, traktującej ją jako uproszczoną imitację kultury wyższej i ludowej, poddanej prawom rynku i wymagającej reklamy. Podkreślano wagę biernego uczestnictwa, zamiany dzieła w towar, jakości na ilość oraz wulgaryzacji.

b. krytyka rozumiejąca

Według Marshalla MacLuhana kultura masowa jest kulturą środków masowego przekazu. Jego słynne hasło: medium is a message (przekaźnik jest przekazem) przeistacza się czasem w zwrot: medium is a massage (przekaźnik jest masażem), co ma oznaczać, że człowiek, poddany działaniu określonego środka przekazu jest przez niego „masowany”, a więc atakowanym w sposób nie tylko intelektualny, ale wręcz fizyczny, zmysłowy.[5] Co więcej: przekaźniki stają się przedłużeniami możliwości zmysłowych odbiorcy. Dzięki mediom człowiek może znaleźć się w dowolnym miejscu na świecie, nie opuszczając swojego fotela. Prowadzi to do powstania swoistej globalnej wioski. Środki masowego przekazu nie umniejszają, ale przeciwnie – potęgują sferę ludzkich doznań, przedłużając system nerwowy.

W latach 70-tych pojęcie kultury masowej zostało częściowo wyparte przez termin „kultura popularna”. W badaniu zjawiska przyjęto postawę hermeneutyczną i rozumiejącą (Morin) oraz neutralną perspektywę badawczą (Kłoskowska).

Opublikowano dnia: 04 sierpnia, 2008   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
  1. Odpowiedz   Pytanie  :    Samotny tłum Zobacz wszystkie
  1. Odpowiedz   Pytanie  :    kultura masowa Zobacz wszystkie
  1. Odpowiedz   Pytanie  :    jak napisac referat na socjologie na temat: rozwoj kultury masowej XX w? ;( ( 1 Odpowiedz ) Zobacz wszystkie
  1. Odpowiedz  :    Witam, serwis twoja.praca.domowa@gmail.com podejmie próbę napisania referatu. Ceny już od 2 zł!!! Proszę o maila w razie zainteresowania. 27 listopada 2012
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.