W epoce romantyzmu najczęściej komponowano: pieśni solowe z
towarzyszeniem fortepianu, miniatury instrumentalne,
poematy
symfoniczne.
Twórcą poematu symfonicznego był
węgierski kompozytor Franciszek Liszt. Poemat symfoniczny jest utworem
jednoczęściowym, w którym muzyka jest ściśle powiązana z treścią
literacką, z opowieścią fantastyczną, a czasem z własnymi przeżyciami
kompozytora.
Miniatura instrumentalna jest drobnym lirycznym
utworem, wykonywanym przez kompozytorów lub wirtułozów . W XIXw.
najpopularniejszymi były miniatury fortepianowe.
Twórcą pieśni romantycznej był austryjacki kompozytor Franciszek
Schubert. Napisał on około 600 pieśni. Najbardziej znana jest
"Małgorzata przy kołowrotku" oraz popularna ballada, którą skomponował
do utworu literackiego - ballady Gothego pod tym samym tytułem. Muzyka
wiernie odzwierciedlała treść ballady (np. akompaniament ilustruje
tętent pędzącego konia).
Romantyzm w muzyce charakteryzował się następującymi cechami.
- ludowość (zwiąski z folklorem swojego narodu; stylizowanie w utworach motywów muzyki ludowej)
- silny emocjonalizm (muzyka wyrażała uczucia)
- subiektywizm (opieranie się na własnych przesłaniach; muzyka
związana była z treścią tekstu literackiego, z jego wątkiem naturalnym
lub przeżyciem kompozytora)
- budzenie się uczuć narodowych (powstanie muzyki narodowej związanej z cechami swojego kraju; powstanie szkół narodowych)