Wiersz „Dusiołek” Bolesława Leśmiana nawiązuje do ludowych
wierzeń i baśni. Przewodnim tematem wiersza jest sen Bajdały, prostego chlopa,
który w towrzystwie szkapy i wolu odpoczywa pod lasem. Wiersz ma budowę
stroficzna. Leśmian zastosował rymy końcowe, żeńskie o układzie aabb, co nadaje
utworowi melodyjność i rytmiczność. Odnajdujemy tu także wielorakość środków
stylistycznych np. metafory „duszy paskuda”, porównania „Dusiołek jak
półbabek”, epitety „pysk (...)ślimaczy”. Język utworu jest potoczny, stylizowany
na gwarę wiejska „pysk”, „splunąć”, jednak z elementami języka ludowego
„sluchajta”, „olaboga”.
Wiersz jest
lekki, podejmuje prosta tematykę wiejską. Odwołuje się do ludowości. Leśmiana
fascynuje prostota i naturalność świata chłopskiego. Poeta ukazuje życie i
obawy prostych ludzi i uważa ze ta wiedza jest źródłem poznania świata i
człowieka.
Zdarzenia
rozgrywa się podczas snu Bajdały. Chłop, zmęczony zapewne praca, kładzie się
pod lasem, by odpocząć, niedługo potem zapada w sen. Sen jego jest pełen obaw i
nie pokoju w końcu „wylazł z rowu Dusiołek” i począł dusić Bajdałę siadając mu
na piersi. Dusiołek w tym utworze jest symbolem zła, ukazuje się Bajdale jako
senna zmora. Zło jest wszechobecne i atakuje wtedy, gdy najmniej się tego
spodziewamy, gdy jesteśmy słabi, tracimy czujność. Sytuacja ta w utworze
Leśmiana jest przedstawiona w sposób groteskowy. Będzie wielokrotnie wzbudzała
w czytelniku śmiech z prostoty chłopa i jego dziwnych wyobrażeń. Jest to jednak
gorzka prawda o tym, że na świecie istnieje zarówno dobro, jaki zło. Sam
Bajdala zaś zwraca się do Boga ze skarga że stworzył zło.
Ten wiersz
jest przykładem pojmowania rzeczywistości w sposób nieskażony cywilizacja.
Prostota jest główna cecha ludowości tak widocznej w poezji Leśmiana, jednak i
ona wyraża pewne niezaprzeczalne fakty jak istnienie zła. Bolesław Leśmian
dążył w tym utworze do oddania ludowego widzenia świata i zaakcentowania ze
prostota ma także swoje obawy i leki.
Więcej streszczeń na temat "Dusiołek"