Podmiot z
orzeczeniem łączy się w związku zgody według następujących zasad.
Jeżeli
orzeczenie wyrażone jest osobową formą czasownika,
zgadza się z
podmiotem w osobie i liczbie, a w czasie przeszłym, przyszłym
i w trybie przypuszczającym również w rodzaju,
np.:
Ja rysuję. Wy malujecie. One rachował.
Jeżeli podmiot wyrażony jest
dopełniaczem, orzeczenie stoi w
liczbie pojedynczej a w czasie przeszłym w
rodzaju nijakim, np.: 1.
Przybywa wody. 2.
Wyjechało pięciu górników. .
Jeżeli orzeczenie wyrażone jest za pomocą orzecznika z łącznikiem (orzeczenie imienne), to:
orzecznik rzeczowny zgadza się z podmiotem w liczbie, a przeważnie również i w
rodzaju,
np.:
Mój ojciec jest nauczycielem.
a.
Moja matka jest nauczycielką, natomiast nie zachodzi w tym wypadku
zgodność w
przypadku (zgodność przypadku występuje jedynie w zwrotach tego typu:
b. Mój ojciec – to nauczyciel.
Orzecznik przymiotny zgadza się z podmiotem w liczbie, przypadku i rodzaju,
np.: Mój ojciec jest chory. Moja matka jest chora. Moi rodzice
są chorzy.
Jeżeli podmiot wyrażony jest kilkoma wyrazami, orzeczenie wyrażone jest przeważnie w liczbie mnogiej, a niekiedy w liczbie pojedynczej,
np.:
1. Konie, ludzie, armaty dniem i nocą płyną.
2. Broni się jeszcze z wież Alpuhary Almanzor z garstką
rycerzy. Jeżeli w podmiocie występują różne osoby, to w orzeczeniu osoba pierwsza ma pierwszeństwo przed druga, a druga przed trzecią,
1. I ja, i on byliśmy na wozie i pod wozem.
2. I ty, i cała załoga dokonaliście wielkiego dzieła,
Jeżeli
w podmiocie występują osoby różnego rodzaju, to rodzaj męski ma pierwszeństwo przed
innymi
np.:
Sąsiad i jego żona zaopiekowali się chorym.
Więcej streszczeń na temat Zgodność podmiotu z orzeczeniem