Mitologiczne
frazeologizmy –
stajnia Augiasza Herakles pod wpływem szału, który
zesłała nań Hera, pozabijał swoje dzieci. Wyrocznia delficka nakazała mu wykonać jako pokutę dwanaście prac, które zleci mu Eurysteusz, władca Myken. Jedną z nich było wyczyszczenie stajni Augiasza.
Eurysteusz zażądał, by Herakles w ciągu jednego dnia oczyścił z gnoju od lat nie sprzątane stajnie króla Elidy, Augiasza. Heros bardzo sprytnie poradził sobie z tym zadaniem. Otóż skierował na stajnię nurty dwóch rzek, które z powodzeniem wypłukały wszystkie nieczystości. Augiasz odmówił potem wypłacenia za tę usługę nagrody w postaci części stad. Spór ten stał się później przyczyną wojny, w czasie której Augiasz zginął z ręki Heraklesa.
Taki jest rodowód wyrażenia: stajnia Augiasza – oznacza wieloletnie zaniedbania
Rodzaj związku frazeologicznego: wg klasyfikacji Stanisława Skorupki:
wyrażenie wg klasyfikacji Andrzeja Marii Lewickiego:
wyrażenie rzeczownikowe Użycie w zdaniu:
Mój pokój ostatnio przypominał stajnię Augiasza..
Źródła
Mity o Heraklesie
Dwanaście prac Heraklesa
Nawiązania w literaturze i sztuce: Wiersze: Kazimierz Przerwa-Tetmajer "Herakles" (1910),
Radovan Pavlovski "Herakles" (tłum. Jan Goczoł, LŚ 78/8,334),
Marcin Wolski "Bezrobotny Herkules" (Szpilki 70/32,15),
Wiech "Gdzie szukać Herkulesa" (Ob. Warsz. 55/4,25),
Aldon Huxley "Sir Herkules" (Odra 59/9,7,11),
Jerzy Roman Jaglarz "List do Herkulesa" (Podbeskidzie 83/7-8,5),
Antoni Marianowicz "Song o śmierci Herkulesa" (Szpilki 63/36,7),
Roman Brandstaetter "Herakles i Amazonka",
Joanna Kulmowa "Niemowlakom ludzkim kolebanka",
Jerzy Kierst oda "Herakles zawsze zwycięski" (M 52/4-5,161),
J. Prutkowski "12 prac Heraklesa" (Szpilki 68/6,10),
Andrzej Zaniewski "Oskarżenie Heraklesa" (1978, z tomu "Mity"),
Jerzy Kierst "Oda olimpijska Heraklesowi Alcydzie dwunastokrotnemu zwycięzcy w igrzyskach pracy" (1952).
Dramaty:
Otokar Fischer "Herakles" (1919),
Marijan Matkowić "Herakles" (1958),
W.Smólski "Herakles, sztuka w jednym akcie" (1956),
Krystyna Berwińska "Herakles" (1943),
Jerzy Zawieyski "Niezwyciężony Herakles"
Powieści:
Agata Christie "The Labours od Hercules",
Halina Rudnicka "Syn Heraklesa" (1966),
Robert Graves powieść "Herkules z mojej załogi" (1944);
Jadwiga Żylińska opowiadanie "Opowieść o Heraklesie" (1873).
W sztukach plastycznych:
Albrecht Dürer - miedzioryt "Wyrok Heraklesa" (1498-99),
obrazy: P.P.Rubens "Herkules pijany",
Bon de Boulogne "Herkules walczący z Acheloosem" (poł. XVIII w.),
Hendrik Goltzius "Herakles zabijający Kakusa" (1588);
freski Francisco de Zurbarán'a: "Struggle of Hercules with the Hydra of Lerna" (1634), Antonia del Pollaiolo "Hercules i Anteus" i "Hercules i Hydra";
rzeźby S. S. Pimenowa "Herakles i Anteusz",
Antoine Bourdelle'a "Herakles napinający łuk".
: