Sodoma i Gomora to biblijne miasta zamieszkiwane przez ludzi występnych, nie respektujących zasad religijnych. Bóg zamierzał je zniszczyć, ale za namową Abrahama zgodził się, że daruje życie jego mieszkańcom, jeśli wśród nich znajdzie się przynajmniej dziesięciu sprawiedliwych. Nadzieje okazały się płonne. Kiedy
Lot (
jedyny sprawiedliwy) gościł u siebie dwóch aniołów, wieczorem otoczyli dom mężczyźni i zażądali wydania gości, by z nimi poswawolić. Gospodarz najpierw chciał wydać swoje córki, ale gdy spotkał się z odmową ze strony napastników, zaryglował drzwi. Kiedy nadal dobijali się do drzwi i chcieli je wyważyć, aniołowie porazili ich ślepotą. Lotowi wyjawili zaś, że miasto zostanie zniszczone. Ponieważ nie bardzo chciał w to wierzyć, przenieśli go z całą rodziną poza jego teren. Jednocześnie przykazali nie oglądać się za siebie. Gdy byli już bezpieczni, na Sodomę i Gomorę spadł deszcz siarki i ognia. Żona Lota nie wytrzymała tej próby i wbrew woli Boga obejrzała się. Natychmiast też zamieniła się w
słup soli. Archeolodzy umiejscawiają Sodomę i Gomorę na dnie Morza Martwego, bądź utożsamiają z ruinami miast występującymi na jego wschodnim (jordańskim) wybrzeżu.
Taki jest rodowód wyrażenia:
Sodoma i Gomora, czyli „o wielkiej awanturze, zamieszaniu, chaosie wywołującym grozę; o rozpuście, wyuzdaniu, zboczeniach seksualnych”, „siedlisko występku, gniazdo rozpusty, niemoralności, grzechu, bezbożności”
( zamienić się w )
słup soli – znieruchomieć, zastygnąć ze zdumienia, z przerażenia
Rodzaj związku frazeologicznego: wg klasyfikacji Stanisława Skorupki: wyrażenia
wg klasyfikacji Andrzeja Marii Lewickiego: wyrażenia rzeczownikowe
Użycie w zdaniu: A to, co oni wyprawiali w moim mieszkaniu, to już była Sodoma i Gomora.
Kiedy zobaczyłam Jarka i Olę razem, zaniemówiłam ze zdumienia i stanęłam jak słup soli.
Źródła:
Biblia. Stary Testament. Księga Rodzaju Rozdz. 18, 19
23. Słońce weszło już nad ziemią, gdy Lot przybył do Soaru. 24. A wtedy Pan spuścił na Sodomę i Gomorę deszcz siarki i ognia od Pana
. 25. I tak zniszczył te miasta oraz całą okolicę wraz ze wszystkimi mieszkańcami miast, a także roślinność. 26. Żona Lota, która szła za nim, obejrzała się i stała się słupem soli. 27. Abraham, wstawszy rano, udał się na to miejsce, na którym przedtem stał przed Panem. 28. I gdy spojrzał w stronę Sodomy i Gomory i na cały obszar dookoła, zobaczył unoszący się nad ziemią gęsty dym”
Nawiązania w literaturze i sztuce:
Literatura:
Marcel Proust: “Sodoma i Gomora”
Elżbieta Zubrzycka “ Słup soli” (literatura faktu)
Wisława Szymborska " Żona Lota"
Malarstwo:
„Lot i jego córki” Lucasa van Leydena
„Zniszczenie Sodomy i Gomory”, John Martin, 1832.
Inne biblizmy w linkach