Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

O archaizmach w "Bogurodzicy"

artykułu Recenzja   według:Aave3     Autor : E.Galocz
ª
 
Według Wikipedii : Najstarszy znany zapis tekstu Bogurodzicy – obejmującego 2 strofy i opatrzonego nutami – pochodzi z początku XV w. w 1407 zapisany został na tylnej wyklejce zbioru kazań łacińskich skopiowanych przez wikarego w Kcyni na Kujawach Macieja z Grochowa. Obecnie wyklejka ta przechowywana jest w Bibliotece Jagiellońskiej (sygn. 1619).

W tekście „Bogurodzicy” wskaż archaizmy, poklasyfikuj je według typów. Czym różnią się one od ich dzisiejszych odpowiedników?


Archaizmy słownikowe:
Bogurodzica – matka Boga
dziela – dla
bożycze – synu Boga (forma jest nieprawidłowo urobionym wołaczem l. poj. od rzeczownika bożyc – czyli syn Boży)
zbożny – bogaty
sławiena – wsławiona
zwolena – wybrana
jąż – którą
jegoż – czego, o co
przebyt – przebywanie bytowania

Archaizmy gramatyczne:
Dwojakie formy 2 os. trybu rozkazującego: dłuższe z zachowaniem starego zakończenia –i(-y):
zyszczy – zyskaj
spuści – spuść
raczy – racz
obok krótszych: napełń, słysz, usłysz;
wołacz równy mianownikowi („Bogurodzica, dziewica, Maryja”), wg dzisiejszej odmiany „Bogurodzico, dziewico, Mario”)

Archaizmy fonetyczne:
sławiena – sławiona, wsławiona (dzisiejsze formy powstały w wyniku przegłosu polskiego – oboczność e:o),
krzciciel – chrzciciel (formy z „k” spotykane są dziś w niektórych gwarach)

Archaizmy składniowe:
- użycie formy celownika zamiast dopełniacza w zroście „Bogurodzica” (dziś: Bogarodzica, dawny celownik zachował się tylko w imionach: Bogumił, Bogusław);
- użycie narzędnika zamiast przyimka z dopełniaczem w „Bogiem sławiena” – dziś: przez Boga wsławiona.

Opublikowano dnia: 02 lipca, 2008   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.