Sokrates (ok.469 – 399 r. p.n.e.) żył i działał w Atenach w okresie wojny peloponeskiej. Ten ubogi
rzeźbiarz, z trudem utrzymujący swą rodzinę, był jednym z największych myślicieli Hellady. W przeciwieństwie do sofistów uznawał istnienie prawdy. Nauczał, że jest nią rządzące światem bóstwo, które Sokrates utożsamiał z najwyższym rozumem. Nie ma rzeczy jednocześnie dobrych i złych. Dobro jest jedno, a jest nim wiedza, tak jak złem jest nieuctwo. Człowiek winien żyć cnotliwie, wypełniać obowiązki obywatelskie i dążyć do poznania prawdy, co zbliża go do bóstwa.
Sokrates całe swe życie poświęcił nauczaniu współobywateli i mimo ubóstwa nie pobierał za naukę opłaty Nie miał swej szkoły, w której mogliby się gromadzić jego uczniowie. Uczył wszędzie - na rynku, na ulicach i placach ateńskich. Wszczynał rozmowy z napotykanymi tam przechodniami i umiejętnie stawianymi pytaniami naprowadzał ich na sprawy poważne, jak np. stosunek obywatela, do społeczeństwa czy państwa itp. Olbrzymia wiedza Sokratesa, jego dowcipy, często żartobliwy sposób nauczania zyskiwały temu filozofowi rozgłos i wielu zwolenników.
Życie Sokratesa zgodne było z głoszonymi przez niego poglądami. Sumiennie wypełniał obowiązki ciążące na obywatelu ateńskim, przestrzegał praw, chociaż niektóre z nich krytykował i uważał za niesłuszne. Również i na polu bitwy świecił swym współobywatelom przykładem męstwa i ofiarności. Dążąc do prawdy, nie wahał się krytykować ludzi wiele znaczących w państwie. Niekiedy wykazywał ich nieuctwo i w ten sposób ośmieszał w oczach społeczeństwa. Naraziło go to na gwałtowne ataki z ich strony, a wreszcie i oskarżenie przed sądem o bezbożność i psucie młodzieży. Sokrates pozostał nieugięty, wierny swym poglądom. Nie odwołał niczego z głoszonej nauki i oświadczył, że działalność jego zasługuje na nagrodę, a nie - karę. Wyrokiem sądu Sokrates został skazany na śmierć przez wypicie cykuty (płyn trujący). Daremnie przyjaciele i zwolennicy filozofa namawiali go do skorzystania z przygotowanej przez nich ucieczki. Sokrates uważał, że ucieczka stanowiłaby zaprzeczenie wszystkiego, co głosił, i posłuszny, jak zawsze, obowiązującym prawom wypił truciznę.
Sokrates nie pozostawił po sobie żadnego dzieła pisanego. Znajomość nauki i poglądów wielkiego filozofa zawdzięczamy jego najlepszemu uczniowi Platonowi. Po śmierci mistrza Platon rozwijał dalej jego naukę, a liczne dzieła swe pisał w formie rozmów (dialogów) Sokratesa z uczniami. Szczególnie ważny dla poznania Sokratesa, jako człowieka nieustraszenie walczącego o prawdę i sprawiedliwość, jest dialog Platona zatytułowany Obrona Sokratesa.