Arystoteles - POLITYKA - MONARCHIA, ARYSTOKRACJA, POLITEJA, TYRANIA
Arystoteles
- TEORIA PAŃSTWA
poglądy logiczne Sokratesa, poglądy filozoficzne Arystotelesa, Zakład PASCALA, koncepcja człowieka w filozofii, Kartezjusz COGITO ERGO SUM, Sofiści i Sokrates, poglądy filozoficzne
Państwo – szczegółowe dobro jednostki i dobro państwa mają tę samą naturę (obydwa
zasadzają się na cnocie), jednak dobro państwa jest lepsze; wynika to chociażby z natury
samego człowieka, który absolutnie nie może żyć w izolacji i by być sobą musi mieć
odniesienie do innych ludzi
Rodzaje wspólnot – mężczyzna łączy się z kobietą, by stworzyć
RODZINĘ, w celu
prokreacji i zaspokajania podstawowych potrzeb, ale rodzina nie wystarcza sama sobie,
powstaje
WIOSKA, która jest szerszą wspólnotą zmierzającą do systematycznego
zaspokajania potrzeb życiowych, te wspólnoty nie wystarczają jednak do
zagwarantowania warunków życia doskonałego, to znaczy moralnego.
Życie duchowe zaspokoić może tylko PAŃSTWO (prawa, urzędy, organizacja państw.). Tylko w
państwie jednostka wychodzi poza swój egoizm i zaczyna żyć według tego, co
obiektywnie dobre.
PAŃSWO JEST PIERWSZE ONTOLOGICZNIE, ponieważ jest
całością, której częściami są rodzina i wioska (a całość wyprzedza części), tylko państwo
jest samowystarczalne
Państwo – powstaje ono dla umożliwienia życia i aby życie było dobre; powstaje na
drodze naturalnego rozwoju; pozostałe wspólnoty zmierzają do niego jako do celu,
osiągnięcie celu jest naturą (natura=właściwość jaką każdy twór osiąga u kresu procesu
powstawania); twór natury, tu spełnia się natura czł., człowiek z natury stworzony do
życia w państwie (czł. jako jedyny posiada mowę, która służy do określania tego, co
pożyteczne i szkodliwe, tego, co sprawiedliwe i niesprawiedliwe), czł. Jako jedyny ma
możliwość odróżniania dobra od zła; kto żuje poza państwem jest albo zwierzęciem albo
bogiem
Obywatel – ma prawo do udziału w zgromadzeniach i w sądach, które ustanawiają prawa
i rządzą państwem, system uczestnictwa bezpośredniego w rządach, tylko nieliczni byli
prawdziwymi obywatelami inni nie mieli albo czasu albo praw
Ustroje państwowe – ujęcie w pewien porządek władz w ogóle
monarchia – tyrania
arystokracja – oligarchia
politeja (rządy obywateli) - demokracja
wszystkie trzy formy, kiedy są zdrowe są zgodne z naturą, bo dobro państwa polega na dążeniu do dobra wspólnego; jeżeli by jednak istniał człowiek przewyższający wszystkich to on musiałby dzierżyć władzę (Aleksander), gdyby istniała taka grupa to oni powinni rządzić, gdy takie warunki nie występują najlepsza jest politeja – rządy klasy średniej (nie ubogich- dem.), najbardziej stabilne
Państwo idealne – państwo musi zabiegać o dobra zewnętrzne i cielesne tylko w sposób
ograniczony, o tyle, o ile stanowią one środek do dóbr duchowych; dzielność, sprawiedliwość i rozum !!!; zasada środka: liczba mieszkańców – nie za duża, nie za mała; terytorium – odpowiednio duże; przymioty obywateli – Grecy, wojowniczość, bystrość i zdolność do sztuk (twórczość), tworzenie odpowiedniego państwa. Państwo musi posiadać: rolników, rzemieślników, wojowników, kupców, prawodawców, kapłanów (prawdziwi obywatele); cnota – państwo jest cnotliwe, gdy obywatele są cnotliwi, wychowanie! (tylko obywateli)