TEORIA POZNANIA W FILOZOFII PLATONA
zobacz też
poglądy logiczne Sokratesa, poglądy Arystotelesa, Zakład PASCALA, koncepcja człowieka w filozofii, Kartezjusz COGITO ERGO SUM, Sofiści i Sokrates,
Poglądy Filozoficzne
·
Poznanie wrodzone - myśl, choć występuje po postrzeganiu, nie opiera się an nim. Jeśli chodzi zaś o pojęcia to na nich opierają się postrzeżenia. Jeśli zobaczymy równy przedmiot to przed postrzeżeniem musielibyśmy znać pojęcie ‘równy’.
Postrzeżenie nie wywołuje pojęć, tylko je przypomina, stąd istnieje wiedza, która wyprzedza postrzeganie, wiedza wrodzona. Platon tłumaczył, że nasz umysł oglądał idee w poprzednim życiu i zachował je w pamięci. Dualizm - wiedza racjonalna tłumaczona irracjonalnie, uznanie wiedzy niezależnej od doświadczenia, ale opartej na doświadczeniu w innym wcieleniu.
·
Stopnie poznania- wiedza rozumowa wyższa i niezależna od zmysłowej, poznanie zmysłowe to tylko domysł. Wiedza rozumowa i zmysłowa stały się stopniami na drodze poznania. Platon rozdzielił dwa rodzaje myśli: destrukcyjną dochodzenie do prawdy pośrednio przez rozumowanie) i intuicyjną (poznanie bezpośrednie, stykanie się myśli z jej przedmiotem). Stopnie poznania rozumowe- intuicyjne- zmysłowe- destruktywne.
·
Poznawanie naukowe i metoda dialektyczna- metoda empiryczna może służyć tylko do badania rzeczy, (choć i tu nie jest wystarczająca) do badania idei metoda aprioryczna. Empiryczna znajomość faktów nie należała do nauki. Dla Platona matematyka była najlepszą, (choć nie doskonałą) nauką, źle, że posługuje się myśleniem obrazowym, szuka prawdy zestawiając pojęcia i twierdzenia. Najlepszą metoda jest dialektyka (operuje czystym bezobrazowym myśleniem, zestawia pojęcia i twierdzenia). Metoda dialektyczna służy do badania idei i wyjaśniania zjawisk (ustalenie logicznej zależności zjawisk lepsze niż znalezienie ich przyczyny lub celu). Trzeba przyjąć pewne założenia, ale najbardziej przekonujące umysł. Dialektyka dała początek logice.