NAUKA O PRZYRODZIE 1. celowość świata.Choć jest materialna, ale ma pierwiastki idealne i duchowe. Pierwotnie, widząc
niedoskonałość przyrody, przeciwstawił jej doskonałe idee, ale z czasem i w niej samej rozpoznał coś z doskonałości id ejdla przedstawienia swego poglądu na przyrodę wybrał w Timaiosie formę religijną: opisu stworzenia świata. W nim, splatając wywód naukowy z mitem, wyłożył cel świata i jego urzeczywistnienie.„Demiurg", czyli boski budowniczy świata, zbudował go powodowany dobrocią; doskonałość świata była mu celem i przeto uczynił go możliwie najlepszym. Dlatego budując go wziął za wzór idee. Idee są przeto czynnikiem w powstaniu świata: Demiurg był jego przyczyną sprawczą, a one celową, czyli Demiurg był siłą twórczą, a one wzorem świata. Własności wzoru przeszły poniekąd na świat realny.W całości świat jest „widzialną, żywą istotą, obrazem twórcy, postrzegalnym bogiem, jest największy i najlepszy, najpiękniejszy i najdoskonalszy".2.
materia. Świat musiał być stworzony z czegoś; musiała istnieć materia, z której został zbudowany. Była, obok Demiurga i idei, trzecią przyczyną świata: obok sprawczej i celowej była przyczyną materialną. Musiała tedy poprzedzić powstanie świata: świat ma początek, ale materia jest wieczna, tak samo jak Bóg i idee. Gdy Demiurg dał tej nieokreślonej materii określony kształt, wtedy powstał z niej wszechświat. Materia jest pierwiastkiem nieboskim, przeto z niej jest wszystko, co jest we wszechświecie niedoskonałością i złem. Za jej sprawą świat niecałkowicie jest celowy i zgodny z rozumem.To abstrakcyjne pojęcie materii nie pozostało własnością Platona; przeciwnie, rozwinięte przez Arystotelesa, utrwaliło się w filozofii na długie stulecia.Dwa były tedy dla Platona - poza bóstwem - wieczne czynniki bytu: idee i materia. Idee są wiecznym bytem, materia zaś, jako nieokreślona, jest wiecznym niebytem. Świat realny, kosmos, nie jest natomiast wieczny: powstał, gdy Demiurg połączył idee z materią. Jako zaś połączenie bytu i niebytu, jest czymś „pośrednim między bytem a niebytem", jest połączeniem idealnych wzorów i materii, a więc doskonałości i niedoskonałości, celowości i konieczności.3. dusza świataŚwiat nie postępuje, lecz cofa się. Pierwej stworzone zostały dusze, jako najdoskonalsze składniki świata, a potem dopiero ciała. Ciała, jako niedoskonałe, nie mogły być pierwotnym dziełem Bożym. Stworzone zostały po duszach i dostosowane do nich jako ich narządy. Są tedy tylko wtórnym składnikiem świata, dusze zaś są jego składnikiem pierwotnym.dusza - a nie materia - jest podstawowym pojęciem Platońskiej filozofii przyrody. Dusza wszechświata daje mu ruch regularny i życie, kształt i ład. Idealizm Platona polegał pierwotnie na twierdzeniu, że obok rzeczy realnych
istnieją idee; podobnie też jego spirytualizm - że obok rzeczy materialnych istnieją duszeidee istnieją nie tylko obok rzeczy, ale są także odwzorowane w rzeczach; a tak samo, że dusze istnieją nie tylko obok materii, ale też stanowią istotny składnik całej materialnej przyrody. Było to rozszerzenie i wzmocnienie idealizmu i spirytualizmu: teorie, które obowiązywały tylko poza granicami materialnego świata, zostały rozciągnięte i na niego; straciwszy swój dualistyczny charakter filozofia Platona stała się powszechnym idealizmem i spirytualizmem.