Nietzsche Fryderyk
tytuł oryginału: Also sprach Zarathustra
tytuł polski: "Tako rzeczy Zaratustra"
autor
streszczenia : lasso (25 09 2005 ).
Dzieło Nietzschego "Tako rzecze Zaratustra" , którego pomysł powstał w 1881 r. - traktuje o fenomenie :"woli
mocy" i związanym z nim pojęciem : nadczłowieka.To pojęcie woli mocy należy do podstawowyc w nietzscheański światopoglądzie.Wszystkie kolejne dzieła Nietzschego naświetlają to zagadnienie tylko z innej strony.Nie pozostaje ono w sprzeczności z innym podstawowym pojęciem w światopoglądzie Nietzschego-z pojęciem koncepcji :
życia prawdziwego.Stąd wolę mocy można traktować w twórczości Nietzschego jako pozostającą w związku z istotą życia - jego esencją . Nie są to jednak pojęcia tożsame -
chodzi bowiem w pojęciu mocy o dominację nad innymi jednostkami .To zaś można osiągnąć tylko przez samorealizację. Dlatego Zaratustra stwierdza,iż wszędzie
tam ,gdzie jest życie-tam jest wola mocy -jeżeli nawet u sług i niewolników siła
ta występuje.Chodzi jednak nie o samą wolę życia lecz o wolę mocy - obecnej we wszystkich przejawach życia.I stąd Zaratustra stwierdza ,iż wola mocy to energia życiowa stanowiąca przyczynę wszystkich działań.Ważny zaś aspekt woli mocy stanowi prężność fizyczna jednostki oraz jej odporność nerwowa na stress - energia psychiczna.Do koncepcji woli mocy wyrażonej w naukach Zaratustra - Nietzsche doszedł w swej twórczości stopniowo-rozważając różnorodne przejawy życia.Jako podstawowa kategoria ujmująca rzeczywistość - umacniała koncepcja
sobą monizm za pomocą jednej zasady- woli mocy.I to właśnie realizuje Zaratustra - wyjaśniając ludziom ukryty sens najrozmaitszych przejawów życia - przy pomocy pojęcia woli mocy.Pomimo bowiem ,iż te przejawy życia są rożnorodne - to jednak posiadają -jak głosi w swych naukach Zaratustra - jeden i ten sam stały kierunek : zdobycie przez działający podmiot przewagi nad resztą świata - jako cząstka całości świata.
A ponieważ wola mocy może przejawiać różny stopień swej aktywności - stąd pojęcie woli słabej i woli mocnej. Dlatego dopiero ocena stopnia woli mocy u danej
jednostki - pozwala na dokonanie oceny tj. aprobaty bądź potępienia przejawianej przez nią działalności jako takiej. Nie jest to jednak ocena wartościująca sprowadzająca
się do pojęcia : dobra bądź zła - gdyż wola mocy może przejawiać
się także ponad tymi pojęciami.A to oznacza ,iż nie musi podlegać kategoriom oceny moralnej.Można tutaj także dopatrywać się pewnego podobieństwa z koncepcją woli
Schopenhauera, który istotę rzeczywistości nazywał:wolą zaś Nietzsche : wolą mocy.Nietzsche ostatecznie określił książkę jako przeznaczoną dla wszystkich i dla nikogo - jako odnoszącą się do człowieka przyszłości .Książka opowiada o bogu bohaterze religii perskiej Zaratustrze - o jego przybyciu z gór do ludzi i o naukach jakie im przekazał.
Jednakże Zaratustra nie poucza ludzi wprost lecz posługuje się przypowieścią , symbolem i alegorią .Nauka jego sprowadza się do głoszenia koncepcji tzw. wiecznego powrotu.Jest ona w opozycji do linearnej chrześcijańskiej
europejskiej koncepcji dziejów ,jako kiedyś w przeszłości rozpoczętych i dążących do jakiegoś celu zwanego w chrześcijaństwie sądem ostatecznym - końcem świata.
W ten sposób Zaratustra zrywa z koncepcją historycznego rozwoju dziejów świata - postępu-z pojmowaniem ludzkości jako całości rozwijającej się w określonym kierunku. Koncepcją "wiecznego nawrotu" Zaratustra zdaje się nawiązywać do indyjskiego pojęcia reinkarnacji - do nauki o bezwarunkowych- w nieskończoność powtarzających się powrotach wszystkich rzeczy.W/g nauki Zaratustry koncepcja wiecznego powrotu różni się od myśli indyjskiej ,gdyż mówi nie o cykliczności powrotów tego samego dokadnie stanu rzeczy w świecie lecz o powrotach
w stanie przekształconym.Świat bowiem ,którego przenika wola mocy posiada nieskończoną zdolność przemiany i stąd nie może zatrzymać się na żadnym raz ustalonym stanie rzeczy.Dlatego koncepcja woli mocy oparta jest na naukowych podsstawach - a tym samym i pojęcie : nadczłowieka.W/g nauki Zaratustry
człowiek jest liną rozpiętą pomiędzy zwierzęciem a nadczłowiekiem - jest mostem a nie celem. I stąd jest dla Zaratustry nadczłowiek sprawą przyszłości.Jednakże nie może to być sprawą biologiczności lecz zajścia w rzeczywistości światowej splotu korzystnych warunków.A ponieważ nadczłowiek jest ideałem i osobowością indywidualną - nie może być wzorem naśladowania dla wszystkich ludzi.Jest to ideał dostępny tylko dla elity.I stąd zamiast nazwą nadczłowieka może być określany jako wolny duch bądź np. człowiekiem przyszłości.Zaratustra obdarza nadczłowieka zdolnością do narzucania innym systemu własnego wartości.Jest on rozkazodawcą i prawodawcą odwołującym się nie do abstrakcyjnej prawdy lecz kieruje się osobistym poczuciem siły i energii - wolą mocy.Zaratustra nie przyznał jednak nadczłowiekowi władzy politycznej,gdyż działalność jego winna ograniczać się wyłącznie do sfery kultury.Nie jest też nadczowiek produktem rasy - swoją przewagę zdobył własnym
wysiłkiem-wolą swej mocy - jako rezultat działania twórczego - intelektu.Zaratustra głosi swoje pojęcie nadczłowieka w opozycji do instytucji państwa - jako wroga kultury autentycznej, prawdziwej - dwóch pojęć antagonistycznych - niemożliwych
do pogodzenia. Dlatego Zaratustra głosi pogląd ,iż społeczeństwo winno być w tej sytuacji tak zbudowane , aby inspirowało inteligencję twórczą - prowadząc do powstania nadczłowieka.W/g nauki Zaratustry najlepszym do realizacji tego celu byłby system kastowy - rozdzielający jednostki w/g posiadanej energii do twórczego działania - stopnia przejawianej woli mocy - jako realizacji w ten sposób w praktyce - najwyższego prawa życia czyli opartego wlaśnie na woli mocy.Dzieło swe kończy ostatecznie Nietzsche -nawiązując do swojej koncepcji :"śmierci boga" - słowami: "Pomarli bogowie wszyscy - rzekł Zaratustra-niechże więc za wolą naszą nadczłowiek żyje".