GRECJA W DOBIE WOJEN PERSKICHMomentem przełomowym w życiu polityczny Aten stało
się starcie z potęgą perską. Rosnąca potęga
państwa perskiego w VIw.p.n.e. musiała doprowadzić do podporządkowania państ
greckich Azji Mniejszej. Początkowo miały one pełne swobody gospoarcze i kulturalne po zdobyciu Egiptu przez Kambyzesa odczuł dotkliwie joński handel. Ponadto pochód Dariusza przeciw Scytom i podbój miast nad Propontydą oznaczał zamknięcie cieśnin, a więc drogi morskiej dla greckiego handlu z Północą. Wg systemu perskiego we wszystkich miastach greckich powierzano rządy ludziom oddanym. Całkowita zależnośc tyranów od króla perskiego stała
się nie do zniesienia dla miast greckich, ktore prowadzili niezależną politykę i gdzie społeczeństwo dojrzało do demokratycznych form władzy. W latach 500-499p.n.e. w wielu miastach wybuchały powstania, którymi przewodził Milet. Tyranie, którzy byli znienawidzeni przez społeczność zostali usunięci. Jonowie byli zbyt słabi, dlatego zwrócili się o pomoc do Grecji. Uzyskali jedynie 20 statków od Aten i 3 od Eretrii. Państwa działały na siebie wzajemnymi niechęciami. Sparta była zajęta walkami z Argos, niechętna wszelkim wyprawom poza Polonez, które osłabiły jej kontrolę nad ujarzmionymi i podległymi krainami. W Atenach tra\wały walki polityczne i silne było jeszcze stronnictwo wielkich właścicieli ziemskich, przeciwne polityce handlowej Aten, a nawet przyjazne Persom. Wybór Temistoklesa na archonta w 493r.p.n.e. oznaczał zapowiedź nowej polityki Aten wobec Persów. W innych państwach działała perska dyplomacja. Powstanie jońskie było dla Persów zaskoczeniem. Tym można tłumaczyć początkowe sukcesy miat greckich, np.: zdobycie i spalenie Sardes. Brak pomocy ze strony Grecji macierzystej musiał jednak powstańców skazać na klęskę. Milet został zbużony, a jego ludność wypędzona. W 492r.p.n.e. pod dowództwem Mardonisa podjęta została pierwsza wyprawa w Tracji wojska atakowane ponosiły wielkie straty. Na przylądku Atos flota została rozbita przez jesienne sztormy. Mardonios musiał się wycofać.Celem następnej wyprawy była Eretria i Attyka, państwa, którehwspomagały powstanie jońskie. Po zniszczeniu Eretrii wojska perskie pod dowództwem Datisa wylądowały pod Maratonem na wybrzeżu Attyki. Flota perska dowodzona przez Artafernesa, jak i armia lądowa były kilkakrotnie liczniejsze od wojsk ateńskich. Spartańskie posiłki przybyły nazajutrz po bitwie. Zbiegły z Chorsonezu Miltiades wybrał miejsce i taktyki bitwy w taki sposób, że najeźdźcy zmuszeni byli powrócić do Persji.