Po zakończeniu działań wojennych w ZSRR zaczął się nowy okres prześladowań. Dotknęły one w pierwszym rzędzie powracających
z Zachodu obywateli radzieckich (jeńców, więźniów obozów koncentracyjnych, weteranów wojennych, którym zarzucano zwykle szpiegostwo albo dezercję). Chodziło tu przede wszystkim o ograniczenie dostępu społeczeństwa do informacji o życiu w innych krajach o odmiennych systemach politycznych. Wzrosła rola sił bezpieczeństwa (NKWD), którymi kierował Beria.
W pierwszych latach powojennych rozpoczęły się również represje wobec różnych grup etnicznych, podejrzanych o kolaborację z hitlerowcami. Przesiedlono całe narody, m.in. Niemców, Tatarów Krymskich, Czeczeńców.
Prześladowania dotknęły też Ukraińców, Polaków oraz mieszkańców republik nadbałtyckich. W ten sposób starano się stłumić ich dążenia niepodległościowe.
W latach 1948-1950 rozpoczęły się czystki wśród rosyjskich Żydów, szczególnie wśród inteligencji, oskarżanych o spisek antyżydowski lub szpiegostwo. Było to związane ze zmianą polityki wobec Izraela w
związku z przejściem tego kraju do obozu prozachodniego. Stalin uderzył także w Żydów znajdujących się na szczytach władzy w ZSRR. Szczytowym punktem akcji antyżydowskiej stał się XIX Zjazd WKP (b) w 1952 roku (na tym zjeździe również partia bolszewicka przyjęła nazwę Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego). Doszło wówczas do potępienia Mołotowa i Woroszyłowa. W styczniu 1953 roku ogłoszono wykrycie tzw. spisku lekarzy. Stalin uznał, że jego osobiści lekarze pochodzenia żydowskiego zamierzali go zamordować.
Nasilające się prześladowania zahamowała dopiero śmierć Stalina 5 marca 1953 roku.