nauka tak dla chłopcowj ak idla dziewzcąt zaczynała się w 7 roku życia.w poczatkowym okresiep rogram nauczanai był dosć skromny
,z czasem ejdnak uległ rozszerzeniu i był podizleony na 3 etapy.stopień podstawowy obnejmował naukę czytania,pisania i rachowania ,nauczyciel(litterator) przrnajpierw ucyzł zapamietywania nazw kolejnych liter,potem łaczył je w sylaby i wyrazy.ambiotniejsi posługiwla isię literam izrobionymi z kości sloniowej lub ciasta.nauczyciel rachunków(calculator)najpierw pokazywał jak się liczy na palcach,przy cyzm palcelewej reki słuzyły do zonaczenia jednostek i dziesiątek ,prawej zas do setek i tysięcy.w wykonywaniu barzdiej skomplikownaych działań matematycznych pomocne byłt liczydła.nauczyciel stopnia podstaowowego był najczęściej niewolnikiem lub wyzwoleńcem greckim.wymaganai wstosunku do niego by,ły zbyt wygorowane,ale już nauczyciel drugiego stopnia tzw.gramaticus,musial mięc odpowiednei wykształcenie.ucyzł gramatyki łacińskiej,języka greckiegi,historii przeprowadzał analizy jezykowei treściowe utworów literackich.do podstaowej literatury zawsze nalezały utwory homera ale czytano takze autorów rzymskich.w trzecim stopni uzdobywnao wykształcenei retoryczne pod kierunkiem retora .była to nauka wygąłszanai długich przemowień i wywodów np.sądowych przez oskarzyciela lub obrońcę.ćwiczono układając mowy z zakresu historii,mitologii lub literatury.zamożni rzymianie teorię reytoryki czesto poznawali w atenach lub na wyspie rodos gdzie równiez pogęłbiali sowje wiadomości z filozofii,studiując rózne szkoły i kierunki.na zajęcia szkolen uczniowie przychodizl iz małymi drewnianinymi skrzyneczkami w których oprócz przyborów piśmiennych przechowywano śniadanie tj. dziś.nauczyciele choć ciesyzl isię szacunkiem,nalezeli do warstwy średniozarabiającej.ich wynagrdozenie określane było w urzędowym cenniku i zależało od stop.był także poziom nauczania i co się z tym wiąże prestiż poszczegolnych szkół.horacy ,największy rzymski poeta z Iw.p.n.e z wdzięcznością wspomina swojego ojca,który będąc skromnym urzędnikiem i chcąc zxapewnić swojemu synowi gruntowne wykształcenie,kosztem wielu wyrzeczeń posłał go do szkoły dla chłopców z rdoizn zamożniejszych.dziewczęta jeśli nei pobierały nauki w domu,to uczęszczały do szkół razem z chłopcami.od kobiet wręcz wymagan owyskztałcenia,miały być oczytane,powinny umieć śpiewac i tańczyć.bylo to ważne ze wzgledu na pozycje towarzyską a także role kobiet jako matek.