Królestwo Polskie - część III/III - ostatnia
Rząd i administracja
Rada stanu (centralny, kolegialny organ władzy i administracji) dzieliła się na:
Zgromadzenie ogólne – posiadało w zasadzie te same kompetencje co Rada Stanu w ks. Warszawskim
Radę Administracyjną – wchodzili do niej ministrowie oraz inni członkowie powołani przez monarchę. Był to organ doradczy króla w sprawach, które przekraczały zakres uprawnień poszczególnych ministrów. Wprowadzała też w życie postanowienia króla i namiestnika po likwidacji urzędu namiestnika 1826 przejęła jego kompetencje
Zarząd kraju należał do komisji rządowych, podporządkowanych Radzie Administracyjnej
Powrócono w ich organizacji oraz w administracji terytorialnej do zasady kolegialności, łącząc ją z indywidualnym kierownictwem pracami komisji przez ministra
Utworzono 5 komisji (Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych i Policji, Wojny, Przychodów i Skarbu).
W Petersburgu obok króla przebywał jeszcze jeden minister pośredniczący w relacjach kraju z królem
Komisjom rządowym podlegały różnego rodzaju dyrekcje generalne (Poczt, Górnicza, Lasów i Dóbr Państwowych itd.)
Doradcze i samorządowe funkcje pełniły rady (Budownictwa, Lekarska, Szpitali) o zasięgu ogólnopolskim lub miejscowym oraz izby handlowe i rękodzielnicze w liczbie 4 oraz Rada Ogólna Handlu i Rękodzielnictwa, rady dobroczynne
Z ks. Warszawskiego przejęto Izbę Obrachunkową
W województwach zarząd spoczywał w rękach kolegialnych komisji wojewódzkich
Organami komisji w obwodach (powiatach) byli komisarze obwodowi
W miastach organami zarządu byli burmistrzowie z ławnikami w największych miastach prezydenci z członkami rady
Istniały też rady wojewódzkie, złożone z przedstawicieli sejmików i zgromadzeń gminnych (w stos. 2 do 1) które miały prawo przedstawiania rządowi ogólnych uwag odnoszących się do dobra województwa oraz donoszenia o wykroczeniach urzędników
Organizacja sądów
Rada Stanu przestała być sądem kasacyjnym, odwołania w sprawach cywilnych rozstrzygał Sąd Najwyższej Instancji (7 sędziów – senatorów oraz sędziów zawodowych)
Sąd Kasacyjny w sprawach Karnych – Sąd Apelacyjny
Sąd Sejmowy – składający się z całego Senatu, miał sądzić zbrodnie stanu, odpowiedzialność konstytucyjna ministrów
Wojsko (Ignacy Prądzyński, Józef Bem)
Armię Królestwa, przy zachowaniu polskich mundurów przeorganizowano na sposób rosyjski, tworząc dywizje piechoty i jazdy, brygady artylerii polowej konnej i pieszej, baterie artylerii rakietowej i fortecznej, korpus inżynierów itd.
Służba trwała 10 lat z możliwością wykupienia się od służby, dzięki instytucji zastępstwa. Wojsko otrzymywało wielostronne dobre wyszkolenie, rozwinięto szkolnictwo wojskowe, wydano tez wartościowe regulaminy
Skarb – min. Franciszek Ksawery Drucki – Lubecki
Oświata – min. Stanisław Kostka Potocki, Jan Wincenty Bandtkie (Stężyński),
min. Stanisław Grabowski (naturalny syn ostatniego król Polski), Józef Kalasanty Szaniawski (szef cenzury i nadzoru nad szkolnictwem)