Wojna krymska

Wojna krymska 1853 - 1856 między Rosją a Turcją i jej sprzymierzeńcami czyli Wielką Brytanią , Francją , i Sardynią . Wywołane ekspansją Rosji ku Morzu  śródziemnemu i sprzecznymi  interesami mocarstw europejskich oraz Rosji na Bałkanach i w cieśninach turystycznych . Po lądowaniu wojsk sprzymierzonych na Krymie i zajęciu Sewastopola  po prawie rocznym oblężeniu  .  Zakończona pokojem w Paryżu 1856 roku . W jej wyniku Rosja zmuszona do rezygnacji z utrzymania floty wojennej na Morzu Czarnym .
Przebieg.

W lutym 1854 r. Wlk. Brytania i Francja zażądały od Rosjan wycofania
się z księstw rumuńskich, a następnie wypowiedziały wojnę, zwaną
krymską. Trwała ona 2 lata, walki toczyły się cyklami kilkumiesięcznymi
i koncentrowały się na oblężeniu Sewastopola. Pochłonęła prawie pół
miliona żołnierzy, a 2/3 z tego to wynik chorób i brak opieki
lekarskiej. Pod względem taktycznym była podobna do wojen
napoleońskich.
Znaczenie.

Cel Anglii: osłabienie potęgi Rosji, zniszczenie Sewastopola i floty
rosyjskiej. Finladia zwrócona Szwecji, odbudowanie królestwa polskiego,
księstwa rumuńskie oddane Austrii, która miała zrezygnować z Lombardii
i Wenecji, Krym i Gruzja odstąpione Turcji.

Austria i Prusy zawarły krótkotrwały sojusz. W kwietniu 1854 r. na
spotkaniu franc.-bryt.-austr.-pruskim w Wiedniu zaczęto ustalać warunki
do rokowań pokojowych z Rosją – tzw. Cztery Punkty:

1) potrzeba zastąpienia protektoratu rosyjskiego w Serbii i księstwach rumuńskich kolektywną gwarancją wielkich mocarstw,

2) swobodna i bezpieczna żegluga na Dunaju i jego ujściu ,

3) rewizja traktatu z 1841 r. dotyczącego cieśnin tureckich  –  w interesie równowagi sił w Europie ,

4) zastąpienie protektoratu rosyjskiego nad bałkańskimi chrześcijanami
przez system gwarancji mocarstw zaakceptowany przez Turcję .

Rosja ostatecznie je przyjęła.


Zmiany na Bałkanach po wojnie krymskiej:



Po kongresie usamodzielniły się księstwa naddunajskie. Hospodarem
wybrano w 1859 Alexandru Cuzę. 1861 doszło do zjednoczenia obu księstw
Rumunii. Zwierzchnictwo Turcji nad rumunią nadal istniało ale tylko w
charakterze formalnym. Reformy: uwłaszczenie chłopów. 1866 Cuzę został
obalony przez opozycję liberalną. Nowym został Karol
Hohenzollern-Sigmaringen. Drugie autonomiczne terytorium to Serbia.
Dziedzicznym władcą został Obrenovic. 1830 z Serbii usunięto wielkich
tureckich właścicieli ziemskich, stał się krajem drobnej własności
chłopskiej. 1867 Turcja wycofała z Serbii swoje wojska, choć nadal
utrzymywała formalne zwierzchnictwo.