Mieszko II Lambert (ur. 990 r., zm. 10 lub 11 maja
1034 r.) - król
Polski 1025-1031, książę Polski 1032-1034
z dynastii
Piastów, drugi syn Bolesława I Chrobrego, a pierwszy z małżeństwa z
Emnildą, księżniczką zachodnio-słowiańską. Przejął władzę po śmierci
ojca i prawdopodobnie wypędził z kraju swoich dwóch braci. Zorganizował
dwa niszczycielskie najazdy na Saksonię w 1028 i 1030. Następnie
prowadził wojny obronne przeciw Niemcom, Czechom i książętom Rusi
kijowskiej. Uciekł z kraju w 1031 po ataku Jarosława Mądrego, który na
polskim tronie osadził jego brata Bezpryma. Mieszko zbiegł do Czech ,
gdzie został uwięziony przez księcia Udalryka. Odzyskał władzę w 1032
jako książę jednej z trzech dzielnic. Zjednoczył państwo, ale nie udało
mu się odtworzyć stabilnych struktur władzy. Za jego czasów od
polski odpadły nabytki terytorialne Bolesława Chrobrego: Milsko, Łużyce, Grody
Czerwieńskie, Morawy i Słowacja.
Mieszko II Lambert koronuje się na króla Polski w roku
1025. Dwie koronacje jednego roku. Ma także starszego brata - Bezpryma,
który to w każdej możliwej okazji stara mu się zaszkodzić. Mieszko II, przeprowadza udane najazdy na Saksonię w
latach 1028 i 1030. Rok później, pod pretekstem obrony praw Bezpryma, interweniują Konrad II (Niemcy) i Jarosław Mądry ( Ruś ). Państwo Polskie, znika z map a Mieszko II udaje się na wygnanie do księcia czeskiego Ulardyka (1031-1032) .
Bezprym zrzeka się władza, ale w zamian za to żąda nadania mu tytułu
księcia. Zostaje jednak zamordowany w roku 1034. Tymczasem Mieszko II
wraca do kraju w roku 1032. Zrzeka się korony, składa hołd lenny
cesarzowi, akceptuje podział państwa na dzielnice (Jego własną, brata
Ottona i brata stryjecznego Doktryka) . Rychła śmierć Ottona , pozwala na
nowo zjednoczyć państwo. Mieszko II umiera w roku 1034. W latach 1034 - 1039 jest brak władzy centralnej, umownie mówi się iż panował wtedy Bolesław Zapomniany. Na tron wchodzi syn Mieszka II - Kazimierz Odnowiciel
(zwany też mnichem). Nie przejął władzy w 1034 gdyż znalazł się na
przymusowej emigracji. W między czasie czesi najeżdżają Polskę . Książe
Brzetysław najeżdża Małopolskę, Śląsk i Wielkopolskę. Zagarnięto wielkie
łupy. Zniszczono Poznań i Gniezno. Przestało funkcjonować
arcybiskupstwo gnieźnieńskie. Kazimierz wraca do władzy w 1039. W
obliczu rozszerzającego się panowania Brzetysława w Polsce, Kazimierz
prosi o pomoc nowego króla Niemiec - Henryka III. Początkowo, dzięki
zbrojnej pomocy Niemiec, Kazimierz odzyskuje Małopolskę i Wielkopolskę.
W międzyczasie wybucha bunt ludowy w Wielkopolsce przeciw możnym i
kościołowi (powrót do pogaństwa). Państwo się rozpada. Powstaje państwo
Miecława i księstwa pomorskie. Miecław był samozwańczym władcą Mazowsza
do roku 1047 (od 1034). Kazimierz Odnowiciel zawiera sojusz z Jarosławem mądrym (ks. Kijowski)Został uśmiercony wraz z wojskiem przez oddziały Kazimierza Odnowiciela i Jarosława Mądrego. Następnie Kazimierz wydarł z rąk czechów Śląsk i uzależnił od siebie trybutem Pomorze Gdańskie.
Po opanowaniu Polski, wprowadza kilka reform:
W zamian za służbę rycerską ofiarowuje rycerzom ziemię. (Osadza ich na ziemi)Odbudowuje strukturę kościelną w oparciu o Kraków. Nowe kościoły,
klasztory. Próbuje przywrócić arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu należne mu
prawa, niestety bezskutecznie.
Kazimierz odnowiciel umiera w roku 1058, po 18 latach sprawowania rządów w Polsce. Pozostawia po sobie czterech synów i córkę (Bolesław Śmiały, Władysław Herman, Otton, Mieczysław i Świętochna).
Tron bierze w swoje ręce Bolesław Śmiały. Śmiały chciał przywrócić
dawną potęgę państwa polskiego. Jednakże jego wyprawa na Czechy, która
zakończyła się niepowodzeniem, nie tylko osłabiła jeszcze bardziej
państwo, ale i spowodowała utratę Pomorza. (1070-1072). Podejmował
także zakończone sukcesem wyprawy na Węgry , popierając stronnictwo
antyniemieckie. Wprowadza na tron swojego sprzymierzeńca, Władysława.
(1058 1060 1063), na rzecz Kijowskiego księcia Izasława podejmuje się
wypraw w latach 1069 1077. Prawdopodobnie uzyskuje za to Grody
Czerwieńskie. Bolesław Poparł także papieża Grzegorza VI w jego sporze
o inwestyturę z cesarzem Henrykiem IV (Inwestytura = prawo nadawania
godności kościelnych i lenna). Jeśli zaś chodzi o politykę wewnętrzną
państwa to w roku 1075 odnawia arcybiskupstwo gnieźnieńskie, a w roku
1076 za zgodą papieża koronuje się na króla polski.
1079 - Konflikt z biskupem Stanisławem; Stanisław
(1030 - 1079), biskup krakowski, skazany na męczeńską śmierć za udział
w spisku przeciwko królowi. Jego kult jako męczennika rozwinął się w
XIII wieku, i nabrał znaczenia ogólnonarodowego. Król skazując biskupa
na śmierć (wg. niektórych podań, król sam uczestniczył w egzekucji),
spowodował bunt możnych i utracił władzę. W 1079 zbiega na Węgry,
otruty w 1081 umiera.
Na tron wchodzi jego brat - Władysław Herman. Ten zaś, w
przeciwieństwie do brata, zrzeka się korony i staje po stronie cesarza
w sporze o inwestyturę. W początkowym okresie panowania w Polsce uległ
wpływom wojewody
Sieciecha z rodu Starżów. Synowie Władysława przyczyniają się do
wygnania wszechwładnego palatyna z państw. Dzielą Polskę na trzy
dzielnice: Władysław Herman otrzymuje Mazowsze, Zbigniew Wielkopolska,
Kujawy, ziemia łęczycko -sieradzka, a Bolesław Śląsk i Małopolskę. Po
śmierci Hermana, Bolesław bierze Wrocław, Kraków i Sandomierz, a
Zbigniew Mazowsze. Herman Umarł w 1102.
W latach 1102 1106 państwo polskie podzielone jest na dwie
dzielnice. Zbigniewa i Bolesława. Spór wygrywa w 1106 Bolesław.
Zbigniew zbiega do Czech. 1109 Wojna Polsko Niemiecka. Ponieważ
Bolesław nie płaci lenna i nie uznał praw Zbigniewa, Henryk V
próbuje najechać Polskę, co mu się nie udaje. W 1112, Zbigniew wraca do
kraju, lecz z rozkazu brata zostaje okaleczony i umiera.
Podbój Pomorza. Pomorze oderwało się od Polski w czasach kryzysu
1034-1039. Krzywousty podbija je i przywraca Polsce w roku 1119.
Ustawiczne najazdy na pomorze, pod panowanie Warcisława I doprowadziły
do uzależnienia go od polski i płacenia lenna i trybutu (1121-1122).
Chrystianizację prowadził biskup Otton z Bambergu (1124). Bunt Pomorza
w 1129 zakończony fiaskiem.
Bulle papieskie z lat 1131 i 1133 podporządkowały kościół Polski
arcybiskupstwu w Magdeburgu. Na zjeździe w Marseburgu w zamian za lenno
z Pomorza zachodniego Krzywousty uzyskał poparcie cesarza Lotara III na
potwierdzenie praw arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. Bulla gnieźnieńska
(1136) wydana przez papieża Innocentego II potwierdza status metropolii
gnieźnieńskiej