Związek
Socjalistycznych Republik Radzieckich w okresie międzywojennym
Chcąc opisać Związek
Socjalistycznych
Republik Radzieckich (ZSRR) w okresie międzywojennym, należy
najpierw zwrócić uwagę na tło historyczne tego okresu i sytuację Rosji jeszcze
podczas I wojny światowej. Carska Rosja walcząca po stronie państw ententy do
roku 1914 odnosiła sukcesy. Do jednego z nich można zaliczyć ofensywę w Prusach
Wschodnich i w Galicji. Jednak już w 1915 roku wielka kontrofensywa wojsk austriackich
i niemieckich spowodowała przerwanie frontu pod Gorlicami i wycofanie się wojsk
rosyjskich z terenów Galicji, Królestwa Polskiego i Litwy. Armia Rosyjska była źle dowodzona i borykała
się z brakiem zaopatrzenia. Taki bieg wydarzeń odbił się na postrzeganiu i
pozycji cara w państwie. Społeczeństwo rosyjskie, które spodziewało się
szybkiego zwycięstwa domagało się zakończenia wojny i likwidacji caratu. W
marcu 1917r doszło do rewolucji
lutowej, a dnia 15 marca 1917r abdykował car Mikołaj II. Parlament (Duma)
powołał Rząd Tymczasowy, który jednak nie potrafił zapanować nad tak rozległym
państwem jakim była Rosja. Rzeczywistą władzę sprawowali rady delegatów
(sowiety). W radach ścierały się wpływy różnych
partii politycznych, a
największą popularność zyskiwali bolszewicy. Na czele Rady Komisarzy Ludowych
stanął Włodzimierz Lenin (którego prawdziwe nazwisko brzmi Uljanow). W swej
pracy postaram się przedstawić sytuację polityczną wraz z stosowanymi środkami
przymusu, gospodarczą oraz absolutyzowanie roli przywódców komunistycznych jak
Włodzimierza Lenina oraz Józefa Stalina, czyli o rozbudowaniu kultu jednostki.
Na koniec swej pracy spróbuję porównać stalinowski komunizm z hitlerowskim
nazizmem oraz podsumować ZSRR z okresu międzywojennego.
Bolszewicka rewolucja z roku
1917 przekształciła Rosję w komunistyczne państwo początkowo nazywane Rosją
Radziecką, zaś od roku 1922 Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich. O utworzeniu państwa i jego nazwie zadecydowały władze
Rosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewików) w 1921 roku i w nazwie tej nie
ma żadnego odniesienia do geografii, ani do tradycji narodów je
zamieszkujących. Dlatego często unikano oficjalnej nazwy, używając innych
określeń: Sowiety, Bolszewia, a nawet Rosja. U podstaw owego państwa leżała leninowska teoria, iż świadomość
mas ukształtowana być musi przez rewolucyjną elitę, opartą na monopolu partii
oraz upaństwowieniu gospodarki. Komunistyczna partia (WKP(b), później zaś KPZR)
posiadała monopol na rządzenie oraz bezwzględnie się rozprawiała z wszystkimi
przejawami opozycji w stosunku do politycznego systemu. Przemoc a także terror
były podstawowym środkiem działania politycznego. Zorganizowany państwowy
terror prowadzony był przez funkcjonujące organy bezpieczeństwa (tzn. CZEKA, NKWD)
oraz system koncentracyjnych obozów nazywanych łagrami. Znacznie go ułatwiało
radzieckie ustawodawstwo, jakie pozbawiało obywatelskich praw ludzi zaliczanych
do klasy wyzyskiwaczy (radziecka konstytucja z roku 1924). Wszystkie dziedziny
publicznego życia poddane zostały kontroli państwa a także partii. Powszechnie
obecna indoktrynacja, przy pomocy oświaty oraz cenzury pozwalała na
kształtowanie człowieka - oddanego ślepo komunizmowi. Całe życie jednostki
zorganizowane zostało przez państwo oraz poddane nadzorowi z jego strony,
począwszy od dzieciństwa aż do śmierci przez przynależność do pionierskiej
organizacji (dzieci), komsomolskich (młodzież) oraz komunistycznej partii
(dorośli). Doszło do teatralizacji publicznego życia przez organizowanie na
masową skalę uroczystości, jakie miały potwierdzać wspaniałą organizację, tym
samym również wyższość komunistycznego państwa. Terrorw
ZSRR miał nie jedną lecz pare przyczyn. Na pewno istotna była pewna mania
prześladowcza Stalina i poszukiwanie przez niego z wielkim upodobaniem
kolejnych śmiertelnych wrogów. Istotna tu była teoria Stalina o zaostrzającej
się walce klas. Zgodnie z tą teorią pochód społeczeństwa radzieckiego do
prawdziwego Komunizmu rodził narastający opór klas które komunizm miał skazać
na upadek. W miarę tej walki wg Stalina wrogie komunizmowi klasy uciekały się
do coraz bardziej rozpaczliwej obrony i podstępnych metod a więc i ZSRR musiało
odpowiadać coraz bardziej zdecydowanie. Zgodnie z tą teoria nawet w KPZR w
trakcie pochodu do komunizmu ujawniały się wrogie siły, które chciały ten
pochód zahamować. Należało więc je według Stalina wyeliminować. przede
wszystkim trzeba powiedzieć gdzie miał miejsce terror na masową skalę. Myślę że
znający się na rzeczy nie maja problemu żeby określić ten czas na ogólnie rzecz
ujmując lata 30-te. Na początku Stalin pozbywał się swych głównych rywali w
walce o władzę. Wyeliminował np. Trockiego, który to miał przejąć władzę po W.
Leninie. Eliminacja następowała powoli, etapowo i co charakterystyczne
demokratycznymi, wewnątrzpartyjnymi procedurami. Bo w późnych latach 20-tych
Stalin w partii uchodził za wyjątkowo umiarkowanego polityka i wygrywał dzięki
temu. W latach 30-tych ta walka przybrała bardziej zdecydowany obrót. Terror w
ZSRR odczuwały głównie elity sowieckiego państwa, a więc partia, urzędnicy,
armia, i aparat bezpieczeństwa, a także wrogowie klasowi. Zwykły radziecki
obywatel o terrorze słyszał, Stalina się bał, ale terroru aż tak nie
doświadczał.Ciąg dalszy wypracowania pod tym samym tytułem z napisem cz. II