„Początek ekonomiki Żydów w Polsce” jest wydanym oddzielnie fragmentem większego dzieła Ignacego Schippera pt. „Studia nad
stosunkami gospodarczymi Żydów w Polsce podczas średniowiecza”. Dotyczy on pojawiania się Żydów na ziemiach polskich jeszcze przed ich stałym osiedleniem się na nich. Ponieważ pojawiali się oni tu przejazdem, to konieczne stało się zarysowanie szerszego tła.
We wczesnym średniowieczu na nadkaspijskich terenach dorzecza Wołgi żyli Chazarowie. Początkowo byli koczownikami zajmującymi się hodowlą bydła i myślistwem. Pod koniec VII
wieku zajęli się rolnictwem, a od imigracji żydowskiej z Grecji i Arabii w VIII wieku - także handlem. Chazaria stała się w okresie od VIII do XI wieku głównym terenem
handlu kaukasko-bałtyckiego. O jego skali świadczą miliony monet arabskich, które przedostaly się dzięki niemu na północ Europy.
Podstawowymi czynnikami, które wpływały na rozwój handlu w Chazarii podczas dwóch ostatnich wieków (IX i X) jej istnienia, były:
1. Położenie geograficzne państwa chazarskiego na skrzyżowaniu dróg prowadzących z północy i zachodu Europy w głąb Azji.
2. Istnienie organizacji państwowa Chazarii - najwcześniejszej w Europie północno-wschodniej.
3. Równouprawnienie wyznań w Chazarii.
4. Istnienie rozgałęzionych wpływów Chazarów za granicą (np. na Kaukazie, na Węgrzech, w Bizancjum).
Kupcy chazarscy prowadzili handel zewnętrzny tylko w kierunku południowym - ku Bizancjum. Natomiast kupcy żydowscy, wspominani przez geografów arabskich z IX i X wieku, podróżowali poprzez kraje słowiańskie. Byli to tzw. Radanici. Ich trasy wiodły z zachodu Europy, poprzez kraje frankońskie i słowiańskie, aż do Chazarii. Pierwsza relacja o Radanitach pochodzi z IX wieku. Jednym z Radanitów był w X wieku Ibrahim ibn Jakub. W drugiej połowie X wieku państwo chazarskie rozpadło się pod naporem Rurykowiczów. Nie spowodowało to jednak przerwania szlaków handlowych Żydów. Centrum ich handlu stał się Kijów.
Szczególnie pożądanym przez kupców żydowskich towarem z krajów słowiańskich byli niewolnicy. Sprzedawali ich na zachodzie Europy. Popytowi na niewolników towarzyszył słowiański zwyczaj sprzedawania dłużników. Było ono na tyle powszechne, że znalazło ślad w języku - w itinerariach hebrajskich kraje słowiańskie są nazywane „Kanaan" (dosłownie „kupcy"). Handel niewolnikami trwał do XIII wieku.
Handel żydowski w krajach wschodnioeuropejskich od XII wieku pozostawał w ścisłym związku z rozwojem handlu Żydow na zachodzie Europy. Ograniczenia wprowadzane przez gildie kupieckie do handlu detalicznego powodowały przerzucanie się Żydów do wielkiego handlu hurtowego. Odbywał on się na trasach prowadzących poprzez ziemie polskie do Kijowa. Podobnie było z handlem prowadzonym z Pragą. Dopiero rozpoczęcie tam prześladowań Żydów w XI i XII wieku spowodowało napłynięcie do Polski bogatych imigrantow z Pragi.
Świadectwem handlu żydowskiego, kwitnącego w krajach słowianskich w XII wieku, są znaleziska brakteatów hebrajskich. Wybijali je mincerze zasymilowani językowo z ludnością słowiańską.