Konflikt religijny, zwany obrazoburstwem stanowi oddzielny i osobliwy rozdział w historii Bizancjum. Występowanie Leona III
przeciwko kultowi
obrazów rozpętało zacięte walki wewnętrzne, które wstrząsały Bizancjum przez przeszło stulecie. Ikonoklazm był wyrazem kryzysu, który nabrzmiewał od dawna. W ideologii szerzonej przez Kościół bizantyjski obrazy święte miały znaczenie symboliczne i to właśnie sprawiło, że kryzys przybrał właśnie takie oblicze. W ciągu paru stuleci, poprzedzających początek ruchu ikonoklastycznego, kult obrazów świętych wzrósł w łonie Kościoła greckiego do niezwykłych rozmiarów. Wśród niektórych odłamów społeczeństwa kult ten spotykał się jednak z potępieniem jako objaw bałwochwalstwa sprzecznego z duchem czystego chrześcijaństwa. Ta opozycja przeciwko obrazom szerzyła się głównie we wschodniej części Cesarstwa. Kontakt ze światem arabskim stał się iskrą, która wznieciła pożar. Przeciwnicy Leona III przypisywali jego wrogie stanowisko do obrazów świętych wpływom arabskim lub żydowskim. Wprawdzie Leon III nakazał prześladowanie Żydów i ich przymusowy chrzest, kto jednak wie, czy ich wyznanie nie wywarło na niego wpływu. Prześladowania Żydów za Leona III zdają się wskazywać na wzmożenie się wpływów judaizmu. Począwszy od VII w. między chrześcijanami a Żydami rozwija się zacięty spór. Współcześni jednak dużo większe znaczenie przypisywali promuzułmańskim sympatiom Leona III. Arabowie, którzy przez kilkadziesiąt lat przemierzali ciągłymi najazdami Azję Mniejszą, nieśli ze sobą nie tylko zniszczenia, ale także swoją kulturę, a wraz z nią właściwy islamowi wstręt do plastycznego odtwarzania ludzkiej postaci.
Tak oto narodził się ikonoklazm – przedziwna mieszanina różnych elementów: z jednej strony wierzeń chrześcijaństwa (najwyższe wartości duchowe), a z drugiej strony zarówno doktryn sekciarskich, jak i dawnych heretyckich koncepcji chrystlogicznych, a wreszcie pojęć zupełnie obcych, jak judaizm a zwłaszcza islam.
Zwalczanie obrazów zaczęło się w państwie Omajadów, i to o wiele wcześniej niż w Bizancjum. Już w owym czasie w Azji Mniejszej istniało dość silne stronnictwo obrazoburców. Na jego czele stali członkowie wyższego duchowieństwa, metropolita Klaudiopolis, Tomasz i biskup Nakolei, Konstantyn, rzeczywisty inicjator obrazoburstwa.
W 726 roku za namową biskupów małoazjatyckich Leon III wypowiedział się jawnie przeciwko kultowi obrazów. Na jego decyzji mogło zaważyć trzęsienie ziemi, które odebrał jako gniew boży za cześć oddawaną obrazom. Zaczął wygłaszać kazania. Wizerunek Chrystusa znajdujący się nad wrotami cesarskiego pałacu został usunięty na rozkaz
cesarza. Jednak ludność stolicy była niechętna ikonoklazmowi: wykonawca rozkazu cesarza został rozszarpany na miejscu przez zebrany tłum. Na wieść o obrazoburczych zarządzeniach cesarza w Grecji doszło do zbrojnego powstania. Tem Hellady obrał innego cesarza i wysłał eskadrę przeciw Konstantynopolowi. Europejskie prowincje cesarstwa opowiedziały się za kultem obrazów.
Patriarcha Germanos i papież Grzegorz II nie byli jedynymi poważnymi przeciwnikami ikonoklazmu; groźniejszy był Jan z Damaszku. Jan był najwybitniejszym teologiem swych czasów, rozwinął całą teorię ikonozoficzną – uważa, że cześć oddawana obrazom jest zrozumiała i dopuszczalna, gdyż odnosi się do prototypów, które one przedstawiają. Jan z Damaszku przeniósł cały spór na płaszczyznę zagadnień dogmatycznych.
17 I 730 roku Leon III zwołał zebranie najwyższych dygnitarzy świeckich i duchownych, tzw. silention. Ogłosił swój edykt i doktryna ikonoklastyczna nabrała mocy prawnej. Rozpoczęła się ikonomachia: niszczenie obrazów i prześladowanie ikonofilów.