(cz. V) W tym samym roku odbył
się ślub
Jadwigi z wybranym dla niej przez panów małopolskich na męża wielkim księciem
litewskim Jagiełłą. Jadwiga była tak opisana w dziele Długosza: „Widzieli ją
rzadkimi na podziw wdziękami od przyrody ozdobioną, ćwiczoną w naukach, układną
w obejściu, zachowującą stateczność i powagę nie tylko urodzeniu swemu, ale i
kobiecie właściwą, a przy tym umiarkowanie, skromność osobliwszą i wstydliwość.
Nieba użyczyły jej w darze tak cudownej
i wdzięcznej postaci, jakiej żadne nie wydały wieki…”.
Stało się to w wyniku rok wcześniej zawartej
ugody w Krewie, mocą której Jagiełło przyłączył Litwę do Polski, przyjął
chrzest i zapoczątkował w ten sposób proces chrystianizacji Litwy. Pojawienie
się na mapie politycznej Europy nowego, silnego państwa oznaczało dużej miary
przewrót polityczny. Zaktywizowało to przede wszystkim Krzyżaków, obecnie
atakujących nadal pod hasłem nawracania pogan głównie Litwę i Żmudź. Chodziło
im o uzyskanie połączenia z posiadłościami krzyżackimi w Inflantach. Krzyżacy
wyraźnie w tym okresie osaczali Polskę prowadząc przeciw niej akcję
dyplomatyczną. Od nieprzyjaznego Polsce króla Węgier Zygmunta Luksemburczyka w
1402 r. uzyskali drogą wykupu będącą w jego władaniu Nową Marchię. Od
Władysława Opolczyka przejęli w drodze zastawu
ziemię dobrzyńską. Opolczyk
proponował w 1392 r. wspólne brandenbursko-krzyżackie uderzenie na Polskę i jej
podział lecz musiał ulec pokonany w rodzinnym Opolu i wyrzec się lenn polskich.
Od 1408 r. coraz bardziej stroną aktywną stawały się Litwa i Polska. Witold
wzmagał zainteresowanie Żmudzią, gdzie wywoływał powstanie anty krzyżackie, a równocześnie
Polska ogłosiła wyprawę na Żmudź. W odpowiedzi na to wielki mistrz krzyżacki
Ulryk von Jungingen wypowiedział Polsce wojnę zajmując ziemię dobrzyńską. W
1409 r. zawarto rozejm, lecz przyznanie przez Wacława Luksemburczyka - króla
czeskiego (do niego zwrócono się o rozjemstwo), Żmudzi Krzyżakom czyniło wojnę
nieuniknioną. Rozpoczęły się drobiazgowe przygotowania do niej.
Pod Grunwaldem stanęły naprzeciw siebie 29
tysięczna armia polska (w tym 11 tys. wojsk litewsko - ruskich) i 21 tysięczne
wojsko krzyżackie. 15 lipca 1410 r. doszło do jednej z największych bitew
średniowiecza. Dowodził nią osobiście Władysław Jagiełło. Skończyła się ona
zwycięstwem Polski i Litwy. Złamała ona w efekcie potęgę zakonu, lecz na
bieżąco nie wykorzystano w pełni zwycięstwa. Uzyskano jedynie na mocy pokoju w
Toruniu w 1411 r. zajętą w 1409 r. ziemię dobrzyńską. Nie zdobyto stolicy
zakonu - Malborka i z powodu rozpuszczenia wojska utracono wcześniej zdobyte
zamki w Prusach. Udaremniono natomiast nowe uderzenie Krzyżaków, zadając m
klęskę pod Koronowem przez wojska dowodzone przez wojewodę poznańskiego -
Sędziwoja z Ostroroga.
Więcej streszczeń na temat (cz. V) Zakon Krzyżacki, a Polska przed bitwą pod Grunwaldem.