POWSTANIE KRAKOWSKIEPowstanie krakowskie był to ruch zbrojny w
Wolnym Mieście Krakowie, który miał być częścią ogólnonarodowego
powstania i mającego miejsce w 1846r. Powstanie to, traktując je jako
proces historyczny można rozpatrywać pod kątem jego genezy, przebiegu
oraz skutków. W związku powstaniem listopadowym, jesienią 1831 miasto
zajęły wojska rosyjskie, ale musiały wycofać
się po protestach
mocarstw. Faktyczną władzę nad miastem przejęli rezydenci trzech państw
zaborczych. Wprowadzono cenzurę prasy, pomimo to do miasta przybywali
emisariusze, zwłaszcza, że przybywało w nim sporo uczestników powstania
listopadowego. W 1836 do Krakowa wkroczyły wojska austriackie, z
miasta usunięto Polaków – poddanych cesarzy rosji i Prus. W tym czasie
losy WMK były już przesądzone, bowiem w 1835 roku podpisano w
Cieplicach tajne porozumienie rosyjsko- austriackie, przewidujące
wcielenie go do Austrii. W 1841 wprawdzie wycofano regularne oddziały
austriackie, ale wprowadzono milicję. W następnych latach Kraków stał
się ważnym ośrodkiem ruchu spiskowego. Plany powstania we
wszystkich trzech zaborach nie powiodły się, a wkroczenie do miasta
oddziału wojsk austriackich wywołało wzrost napięcia i zaktywizowało
żarliwych patriotów. W dniach 20 – 21 1846 niewielkie grupy
spiskowców zaczynały strzelać do stacjonujących w mieście wojsk
austriackich, które wycofały się z okręgu krakowskiego. W oswobodzonym
Krakowie powstaje rząd Narodowy Rzeczpospolitej Polskiej, który ogłasza
Manifest do narodu polskiego wzywający do walki o niepodległość w
granicach przedrozbiorowych. Po usunięciu Gorzkowskiego i
Grzegorzewskiego tyssowski ogłasza się dyktatorem powstania, co
powoduje, że do Krakowa na
czele oddziału górników i rzemieślników,
przybywa Edward Dembowski, który obejmuje urząd sekretarza dyktatora.
Dembowski jednak umiera na czele bezbronnej procesji, którą zaatakował
oddział austriacki. Procesja ta miała się udać na Pogórze w celu
wyjaśnienia chłopom celów powstania. Jan Tyssowski rezygnuje z władzy
dyktatora i na czele 1500 powstańców bez walki opuszcza miasto, po czym
do Krakowa wkraczają wojska rosyjskie i austriackie. Masowe ruchy
chłopskie przeciwko ziemianom(rabacja galicyjska) sprowokowane
podstępnymi działaniami administracji austriackiej dążącej do
wygaszenia dążeń niepodległościowych. WMK ostatecznie zlikwidowano, na
mocy układu państw zaborczych, anulujących traktat dodatkowy w
następstwie którego cesarz austriacki Ferdynand I w patencie z 16 XI
1846 inkorporował terytorium WMK do Galicji. Wzmożona została polityka
germanizacyjna przez Austrię i Prusy oraz stosowanie ostrych represji
we wszystkich zaborach.
Więcej streszczeń na temat POWSTANIE KRAKOWSKIE