POLSKA W CZASACH SASKICH Wettynowie, czyli dynastia saska, był
to wywodzący
się z Niemiec ród związany z pograniczem sasko- turyńskim
od czasów karolińskich. Nazwę przyjęli od zamku Wettin nad Soławą.
Przedstawiciele młodszej linii tej dynastii panowali w Saksonii jako
elektorowie, a następnie jako królowie. Zasiadali także w wyniku
elekcji na tronie polskim(August II, August III). Jako królowie polscy,
stawiali na pierwszym miejscu swój interes dynastyczny, chcieli
zapewnić Wettynom czołową pozycję w środkowowschodniej Europie. Dążyli
do ustanowienia w Polsce monarchii dziedzicznej, ściślejszego związania
RP z Saksonią i zastąpienia unii personalnej, unią realną. Do tradycji
polsko – saskiej nawiązywała konstytucja 3 maja, która w artykule VII
przewidywała przekształcenie
polski w monarchię dziedziczną pod berłem
Wettynów: Po Stanisławie Auguście tron Polski miał przypaść elektronowi
saskiemu, wnukowi Augusta III, Fryderykowi Augustowi III. Był on
później sprzymierzeńcem Napoleona i w 1807
roku otrzymał tron Księstwa
Warszawskiego, który jednak stracił w 1815 roku. Po śmierci Jana
III Sobieskiego, w wyniku elekcji, w roku 1697 królem Polski został
August II z dynastii saskiej Wettynów. W związku z tym Rzeczypospolita
weszła w unię personalną z Saksonią. Połączone zostały dwa różne
organizmy gospodarcze, społeczne i narodowe. Saksonia była dobrze
rozwinięta gospodarczo, z bardzo silnym mieszczaństwem, podatna na
wpływy wczesnego oświecenia. Przewagę posiadali protestanci niemieccy.
Pozycja polityczna elektora saskiego była silniejsza niż króla
polskiego. Był on przy tym także władcą dziedzicznym. W czasach Augusta
II rozwijała się biurokracja a państwo upodobniło się do państw
absolustycznych. Głównym celem polityki Wettynów, było
zapewnienie swojej dynastii czołowej pozycji w Europie. August II dążył
do wzmocnienia władzy królewskiej różnymi sposobami. Pragnął przy
pomocy wojska saskiego, polskiego i przy współdziałaniu sąsiadów podbić
Inflanty jako prowincję dziedziczną Wettynów. Wszystkie jego ambitne
koncepcje kończyły się fiaskiem, Polityka Augusta II wciągnęła Polskę w
wojnę północną, która doprowadziła do rozłamu wśród szlachty, pogłębiła
anarchię i zapaść polityczno – gospodarczą. Po klęskach armii
saskiej i rosyjskiej w 1704 roku Szwedzi i ich stronnicy w Polsce i na
Litwie pozbawiają władzy Augusta II, który zrzeka się z korony na
podstawie układu w Altranstadt i doprowadzają do koronacji Stanisława
Leszczyńskiego – stronnika Karola XII. Jednak zwolennicy Augusta II
zawiązują konfederację sandomierską, której celem była walka o
suwerenność Polski przeciwko Szwedom i Leszczyńskiemu(od sasa do lasa)
. August II powraca jednak na tron po klęsce Szwedów pod Połtawą,
jednak należy wspomnieć, że decydujący głos ma Rosja. Próby wzmocnienia
władzy centralnej kończą się klęską. W 1715 roku zawiązuje się
konfederację tarnogrodzką przeciwko saskim urzędnikom i
absolucystycznym tendencjom w polityce Wettyna. Za pośrednictwem cara
Piotra I destabilizacja polityczna zostaje częściowo opanowana. W 1717
roku na Sejmie Niemym, przeprowadzono ograniczone reformy polityczne,
gdzie ograniczono rządy sejmików ziemskich i władzę hetmanów, oraz
wprowadzono stały podatek na wojsko. Przejawem części ingerencji
państw ościennych w sprawy polskie w pierwszej połowie XVIII wieku był
zawarty w 172o roku układ w Poczdamie. W układzie tym Rosja, Prusy,
później także Austria porozumiały się w sprawie elekcji własnego
kandydata na król Polski. W 1733 po śmierci Augusta II wybór
Leszczyńskiego powoduje sprzeciw państw ościennych. Wojna, o tzw.
sukcesję polską pociąga za sobą wejście wojsk rosyjskich w granice
Polski. Elekcja Augusta III i wojna o tron, Leszczyński w którego
obronie część szlachty zawiązała konfederację dzikowską ponosi klęskę. Czasy
saskie upływały pod znakiem rozkładu państwowości. Widomym tego objawem
było funkcjonowanie sejmu, urzędów centralnych, sądownictwa i systemuskarbowego. Zerwanie sejmu stało się elementem taktyki politycznej. Od
wygaśnięcia dynastii Jagiellonów do rozbiorów zerwano 53 sejmy. W tej
sytuacji główny punkt ciężkości władzy w państwie przesunął się na
sejmiki, które przejęły zarządzanie wydatkami i kontrolę skarbową.
Rządy sejmowe przekształciły się w sejmikowe, co oznaczało rozkład
władz centralnych i wzrost wpływów magnaterii. W wyniku
politycznej działalności saskiej dynastii w Polsce, RP przestała
odgrywać samodzielną rolę w polityce europejskiej. Sprawa jej bytu
stała się przedmiotem przetargów między sąsiadami. Nastąpił rozłam
aparatu państwowego. W wyników błędów i niewydolności polityki
Wettynów, utrwaliły się rządy oligarchii magnackiej i nastąpił głęboki
kryzys państwowości polskiej. Coraz bardziej upadała gospodarka i
szerzyła się skrajna nędza chłopów. Podupadały też miasta i następował
powolny upadek kultury polskiej, oraz nauki. Pewne przejawy
nietolerancji religijnej, również były skutkiem dynastii saskiej w
Polsce. Skwapliwie wykorzystywali to sąsiedzi. Od lat 40 tych
XVIII wieku początkowano reformy i szukano dróg rozwojowych, których
konsekwencjami było powstawanie reform(Czartoryscy, Poniatowscy).
Również Leszczyński i Konarski występują ze swoimi programami. Konarski
założył w Wawie Collegium Nobilium, która kształciła w duchu
obywatelskiej troski i patriotyzmu.
Więcej streszczeń na temat POLSKA W CZASACH SASKICH