W swojej pracy chciałabym
przedstawić portret chłopa w twórczości Aleksandra Gierymskiego, na podstawie
namalowanego przez niego obrazu „ Trumna Chłopska”. Analizę postawy i
zachowania społeczności chłopskiej w obliczu tragedii, jaką jest śmierć.
W twórczości Aleksandra
Gierymskiego zawsze dominował żywioł miejski, jednak z czasem zaczął on
nawiązywać do tematyki ludowej, zapewne ze względu na
jej ówczesną popularność
w środowisku krakowskim, gdzie przebywał w roku 1893 na zaproszenie Henryka
Rodakowskiego. Na szczególną uwagę zasługuje jego obraz „ Trumna chłopska”,
któremu artysta nadał pierwotny tytuł „ Ostatnie”. Przedstawia on na pierwszym
planie dwoje ludzi pochodzenia chłopskiego, o czym świadczyć może kolorowa
chusta kobiety, brak butów, czy lniana, szeroka koszula mężczyzny. Siedzą oni
na ławce przed wiejską chatą, mężczyzna oparty jest o drewnianą, bieloną
ścianę.
Trzyma w ustach fajkę, jest zapatrzony przed siebie, zadumany, jego
smutna twarz ma wyraz skupienia, zamyślenia. Kobieta siedząca u jego boku
trzyma ręce na kolanach, także patrzy przed siebie, rozmyśla. Na jej, pokrytej
zmarszczkami twarzy maluje się zmęczenie i zniechęcenie. Otulona jest w chustę,
ubrana w
niebieską spódnicę. Przed ową parą leży rudy pies, który zapewne śpi
lub odpoczywa.
W tle widać
niebieską trumnę z namalowanym nań białym krzyżem. Jej rozmiary świadczą o tym,
że jest ona przeznaczona dla dziecka. Jej kolor dodaje obrazowi nieco zimna.
Jest to przejmujący smutkiem wizerunek rodziców pogrążonych
w bólu po stracie jedynego dziecka. Został on ujęty w sposób niezwykle
powściągliwy, bez ślady sentymentalnej, czy dramatycznej narracji. Głęboki
patos tej sceny
kryje się w pozornym spokoju jej bohaterów. Wygląd ludzi
siedzących przed chatą, zdawałoby się, jak co dzień, nie zdradza tragizmu ich
przeżyć, które uzmysławia jedynie obecność malutkiej trumny, zrezygnowani,
starzy ludzie z pokorą i godnością przyjmują wyroki losu, który ich tak
boleśnie doświadcza. Zwięzła prostota kompozycji i oszczędność środków
ekspresji nadają scenie monumentalny wymiar, w którym kryje się tragizm przeżyć
człowieka w obliczu śmierci.
Więcej streszczeń na temat Trumna Chłopska, analiza, interpretacja, ujęcie motywu, portretu chłopa