Najprecyzyjniej podzielono
grupę północną KPL i stanowi ona odniesienie do grup pozostałych.
KPL jest pierwszą neolityczną kulturą w Skandynawii.
neolit skandynawski dzieli się na 3 okresy:
1).
Wczesny neolot (EN)
2).
Środkowy neolit (MN)
3).
Późny neolit (LN)
We wczesnym
neolicie (EN) mamy 3 podokresy zwane ABC
W środkowym neolicie mamy 5 podokresów, w tym pierwszy dzieli się jeszcze na 2 odcinki:
Ia-Troldebierg
Ib-Klintebakke
II-Blandebjerg
III-Bundso
IV-Lindo
V-Store Valby
Fazy Ai B we wczesnym neolicie (EN) to czas przedmegalityczny. Faza C oraz cały środkowy neolit to okres megalitów.
MEGALITY są to monumentalne grobowce, początkowo jednostkowe, a później rodowe. Jednostkowe, najstarsze groby to
DOLMENY. Natomiast grobowce rodowe, właściwe schyłkowemu neolitowi, to korytarzowe lub galeriowe miejsca
pochówku wielu osób.
Grób korytarzowy to potężny naziemny grobowiec 30 m długości, 4 m szerokości budowany z bloków kamiennych. Prowadzi do niego korytarz z wejściem zasuniętym głazem. Wszystko przykryte jest kamieniami i przysypane ziemią, co tworzy kurhan. Wejście do grobowca jest widoczne, aby w
razie konieczności pochówku następnego nieboszczyka odsłonić głaz. Obok tych miejsc pochówku mamy ślady ognisk, resztek kości, skorup, co wskazuje na obfite w jadło i napoje stypy połączone z rytualnym tłuczeniem naczyń.
Grób galeriowy to konstrukcja do połowy lub ¾ zagłębiona w ziemię. Skrzynia, gdzie spoczywał zmarły, składa się z płaskich obrobionych kamieni. W razie dostawiania zwłok odsuwano jedną przegrodę i komorę grobową poszerzano. Zwłoki leżały uszeregowane.
Inną cechą
grupy północnej KPL jest gospodarka oparta w większości na hodowli zwierząt oraz na kontynuacji dawniejszego zbieractwa morskiego-małż, ostryg, etc.
Bardzo charakterystyczne dla tej grupy jest doskonałe krzemieniarstwo. Znajduje się tam olbrzymie narzędzia-np. drapacze wielkości dłoni. Wśród narzędzi najwięcej jest siekier wywodzących się z ciosaków ertebolskich. Okazy te są gigantyczne, sięgają nawet 40 cm długości, czasem są łuskane i szlifowane. Przedmioty te są eksportowane. U nas obecne są na Pomorzu.
Więcej streszczeń na temat Grupa Północna Kultury Pucharów Lejowatych, czyli neolit w Skandynawii. Wykład X, cz.1