Wykształcenie się
KPL dokonało się pomiędzy rzeką Wezerą, a środkową Wisłą oraz w Danii i pd Szwecji. Na Kujawach pierwsza data związana z tą kulturą to 3600 rok p.n.e. W Danii pierwsza data to 3550 r p.n.e. Prawdopodobnie kultura wykształciła się w pn-zach ćwiartce Polski, potem oddziaływała na Danię (
Ertebolle-Elerbeck). W obrębie KPL wyróżniamy 4 główne grupy:
-
Północna (Skania w pd Szwecji, Dania i jej wyspy, Szelzwik Holsztyn, Meklemburgia z Rugią i Bornholmem). Wpływy tej grupy nie przekraczają Odry poza jednym wyjątkiem-stanowisko obok Słupska (grupa łupawska).
-
Zachodnia (na zachód
od Wezery do Holandii)
-
Wschodnia (niżowa część Polski)
-
Południowa (wyżyny Niemiec od Soławy i Łaby do Nysy, Czechy i Morawy, wyżyna południowopolska). Grupa ta zasiedla urodzajne wyżynne gleby lessowe. Ma 3 subregiony:
a).
Czesko-niemiecki b).
Śląsko-morawski
c).
Małopolski
W genezie KPL udział ma tylko grupa północna i wschodnia. Grupa
Zachodnia i
Południowa to zjawisko wtórne. Grupa południowa ma złożoną strukturę genetyczną. Np. subregion niemicko-czeski powstał pod
wpływem Meklemburgii, śląsko-morawski pod wpływem Kujaw i Niżu Polskiego.
Obszary wyżyn nie stanowią pustki osadniczej. Jest to miejsce zamieszkania resztek społeczności związanych z kręgiem kultur naddunajskich, późnolendzielskich, grupy złotnicko-wyciąskiej, ocickiej. Obserwujemy silne wpływy KPL w tym kręgu, ale rzeczy związane z tradycją pozostają niezmienione (rytuały, obyczaje, gospodarka, pochówek).
Więcej streszczeń na temat Geneza Kultury Pucharów Lejowatych, wykład IX, cz.3.