Wieloletnie badania na nizinie Tessalskiej dostarczyły nam mnóstwa matriału na temat początków neolitu w Europie południowo-wschodniej.
Model gospodarczy ma swoje korzenie w Anatolii. Ludzie zamieszkujący tamte tereny hodowli owcę-kozę oraz wysiewali zboża. Nowością jest udział świni udomowionej z dzika europejskiego. Wraz z modelem gospodarczym przejęta została mitologia, wierzenia, obrzędy. Znajdujemy figurki kobiet z suszonej gliny świadczące o jakiejś formie magii związanej z płodnością.
Reszta cech, związana z życiem codziennym, jest bardzo zróżnicowana lokalnie.
Budownictwo,
krzemieniarstwo i pochówek są zdecydowanie różne, niż u przedstawicieli ludzi związanych z kultura tachuańską.
W architekturze rozróżniamy 2 etapy:
Najstarszy etap to ziemianki, młodszy to kwadratowe domki o konstrukcji słupowo-plecionkowej obrzucone polepą, z glinianym klepiskiem wewnątrz.
Krzemieniarstwo nosi cechy mezolitycznego wzorca. Są to w większości mikrolityczne zbrojniki trapezowate. Retuszowane wiórki i wióry pełnią funkcję sierpaków.
Wniosek: Do Tessalii przenika sama idea, a nie ludzie. Zmiany dokonują się tam w ramach akulturacji z selektywnym wyborem pojedynczych elementów dostosowanych do lokalnych potrzeb. Ewolucję zmian obserwujemy na przykładzie stanowisk:
Argissa, Otzaki, Sesko, Dimini.
W
Argissa Magula (Tel) występują najstarsze warstwy neolitu preceramicznego.
W
Otzaki pierwszy etap zasiedlenia to poziom z ceramiką monochromiczną. Ta warstwa nazwana jest
kulturą presesklo. Ma ona 3 etapy, a dwa ostatnie decydują o rozprzestrzenieniu się neolitu w głąb Europy.
1 okres presesklo- ceramika silnie polerowana
2 okres presesklo-ceramika barbotynowa (guzki na garnkach, jest ich bardzo dużo, naczynie przypomina jeża)
3 okres presesklo-ceramika kardialna (Cardium to nazwa małży sercówki. Na naczyniach odciskano krawędzie tej muszli). Na stanowisku
Sesklo wyodrębniono poziom
kultury Sesklo, a w
Dimini zaobserwowano charakterystyczne cechy eneolitu (
kultura Dimini).